افقه: بدون شوک ارزی، اعتراضات دی به این شکل رخ نمی‌داد/دولت چهاردهم در سیاست‌گذاری اقتصادی مسیر نادرستی رفت

مرتضی افقه، اقتصاددان در مصاحبه با خبرآنلاین گفت:

بدون تردید مسائل معیشتی، رفاهی و اقتصادی و نیز چشم‌انداز مبهم برای جوانان مؤثر بوده است. شاید بهتر باشد معترضان را به دو دسته تقسیم کنیم؛ یک گروه که تراکم مسائل مختلف از جمله عوامل سیاسی، فرهنگی و اقتصادی انگیزه اصلی‌شان بود و گروهی که اساساً مسأله معیشت دارند و دیگر هیچ چشم‌انداز روشنی برای آینده خود نمی‌بینند.

در کنار مسائل اقتصادی، یک مسأله اجتماعی مهم به نام تبعیض نیز وجود دارد؛ جوانی که می‌بیند هر قدر هم تلاش کند، به‌دلیل تقسیم‌بندی‌های ناعادلانه در تخصیص فرصت‌ها و امتیازات محروم می‌ماند. سیاست‌گذاری‌های غلط اقتصادی به‌ویژه آزادسازی‌های قیمتی که از دوره سازندگی آغاز شد و هر بار هم با شکست مواجه شد، همچنان توسط دولت‌های مختلف دنبال شده است.

متأسفانه دولت چهاردهم موفق عمل نکرد. آقای پزشکیان از ابتدا مسیر نادرستی در سیاست‌گذاری اقتصادی در پیش گرفت. او اعلام کرد از متخصصان استفاده می‌کند، اما عملاً از یک طیف خاص از اقتصاددانان مدافع اقتصاد آزاد بهره برد؛ همان طیفی که بخش زیادی از مشکلات اقتصادی پس از جنگ محصول همان تفکر است.
 

حذف ارز ترجیحی در شرایطی که اقتصاد کشور با تحریم، تهدید خارجی و نااطمینانی سرمایه‌گذاری مواجه است، به‌معنای وارد کردن شوک ارزی به معیشت مردم بود. آیا شوک ارزی در اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی نقش داشت؟ بله، این تصمیم جرقه اصلی بود.
 

اگر مشکلات سیاست خارجی و تحریم‌ها حل نشود، احتمال تشدید تورم بسیار بالاست و حتی سناریوی تورم نقطه‌ای سه‌رقمی در افق میان‌مدت دور از ذهن نیست. بخش عمده تورم کنونی ناشی از افزایش هزینه‌های تولید، شوک ارزی و شوک انرژی است که به تورم رکودی می‌انجامد.

سیاست آزادسازی قیمت‌ها برای اقتصادهایی با حکمرانی خوب و ثبات نهادی طراحی شده است و الزاماً در ایران نتیجه مشابهی نمی‌دهد. اقتصاد یک علم اجتماعی است و نمی‌توان آن را صرفاً با فرمول‌های مهندسی‌گونه و انتزاعی تحلیل کرد.