افزایش قیمت سوخت و اختلال در کشتیرانی؛ پیامدهای جنگ غرب آسیا در بازار انرژی
میانگین متحرک هفتروزه ورود کشتیها که در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ حدود ۱۰۶ کشتی بود، در اوایل مارس به سرعت کاهش یافت و از ۷ مارس تا اواسط ماه به حدود ۶ کشتی در روز رسید؛ در حالی که در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ این عدد معمولاً بین ۸۲ تا ۹۸ کشتی در روز ثبت شده بود.
تحولات و تنشهای نظامی در غرب آسیا طی هفتههای اخیر تأثیر قابل توجهی بر بازار جهانی انرژی و حملونقل دریایی گذاشته است؛ بهگونهای که قیمت انواع سوخت در بسیاری از کشورها افزایش یافته و همزمان ترافیک کشتیها در تنگه هرمز به شکل محسوسی کاهش پیدا کرده است.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی «Global Petrol Prices»، قیمت دیزل در فاصله ۲۳ فوریه تا ۱۶ مارس در چندین کشور رشد قابل توجهی داشته است. در این میان استرالیا با افزایش ۴۰ درصدی بیشترین رشد قیمت را ثبت کرده است.
پس از آن سنگاپور با ۳۴ درصد، آمریکا با ۳۳ درصد و اسپانیا با ۳۱ درصد قرار دارند. همچنین مصر ۱۷ درصد، چین ۱۱ درصد، قطر ۸ درصد، هنگکنگ ۶ درصد و مالزی ۴ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند؛ در حالی که در برزیل و هند تغییری در قیمت دیزل گزارش نشده است.
در همین حال، دادههای «Yahoo Finance» نشان میدهد قیمت گاز طبیعی نیز در میانه ماه مارس افزایش یافته است. قیمت قراردادهای آتی گاز طبیعی که در ۲۷ فوریه حدود ۲.۹ دلار به ازای هر MMBtu بود، پس از نوساناتی در اوایل مارس، در ۱۱ مارس به ۳.۲ دلار رسید و در نهایت در ۱۹ مارس حدود ۳.۱ دلار ثبت شد. این روند در مجموع افزایشی حدود ۱۰ درصدی را نشان میدهد.
تنشهای منطقهای همچنین بر مسیرهای حیاتی حملونقل انرژی تأثیر گذاشته است. آمارهای UN Global Platform و PortWatch نشان میدهد ترافیک کشتیها در تنگه هرمز نسبت به سال گذشته به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
میانگین متحرک هفتروزه ورود کشتیها که در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ حدود ۱۰۶ کشتی بود، در اوایل مارس به سرعت کاهش یافت و از ۷ مارس تا اواسط ماه به حدود ۶ کشتی در روز رسید؛ در حالی که در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ این عدد معمولاً بین ۸۲ تا ۹۸ کشتی در روز ثبت شده بود.
از سوی دیگر، قیمت بنزین نیز در بسیاری از کشورها افزایش یافته است. طبق این دادهها، استرالیا با ۳۲ درصد بیشترین افزایش را داشته و پس از آن آمریکا با ۲۴ درصد، سنگاپور با ۲۱ درصد و اسپانیا با ۱۹ درصد قرار دارند. همچنین مصر ۱۴ درصد و چین ۱۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند، در حالی که برزیل و هند در این دوره افزایش قیمتی ثبت نکردهاند.
در بازار گاز مایع (LPG) نیز اختلاف قابل توجهی در قیمتها دیده میشود. بر اساس آمار ۱۶ مارس ۲۰۲۶، یونان با ۲۲۳.۴ دلار به ازای هر بشکه نفت بالاترین قیمت را دارد و پس از آن اسرائیل با ۲۰۲.۶ دلار و بریتانیا با ۱۹۲.۳ دلار قرار گرفتهاند.
در مقابل، قیمتها در برخی کشورها بسیار پایینتر است؛ بهطوری که عربستان سعودی با ۴۶.۲ دلار، روسیه با ۶۱.۷ دلار و استرالیا با ۶۶.۷ دلار از پایینترین نرخها برخوردارند.
کارشناسان معتقدند ادامه تنشها در غرب آسیا میتواند همچنان بازارهای انرژی و مسیرهای اصلی تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.