فروش دلار بانکی؛ مُسکن بازار ارز یا راهکار موقت؟
فروش دلار توسط بانکها به متقاضیان، در اصل یکی از ابزارهای رایج بانکهای مرکزی برای مدیریت بازار ارز است، اما موفقیت یا شکست آن کاملاً به شرایط اقتصادی و نحوه اجرا بستگی دارد.
به گزارش چندثانیه آنلاین، حمیدرضا جیهانی، کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با همشهری گفت:
فروش ارز میتواند التهاب بازار را کم کند، انتظارات تورمی را کنترل کند و مانع جهش ناگهانی قیمت دلار شود. حتی صرفِ اعلام آمادگی بانک مرکزی برای عرضه ارز، ممکن است اثر روانی داشته باشد و تقاضای هیجانی را کاهش دهد.
در شرایطی که منابع ارزی کشور محدود است، فروش اسکناس ممکن است به «ارزپاشی» تعبیر شود؛ یعنی مصرف ذخایر ارزی برای کنترل موقت قیمت، بدون حل ریشههای مشکل.
چند نکته مهم در ارزیابی این سیاست:
اگر هدف، کنترل شوک کوتاهمدت باشد: این سیاست میتواند مؤثر باشد، مخصوصاً وقتی بازار بیشتر تحت تأثیر هیجان و شایعه است تا کمبود واقعی ارز.
اگر مشکل ساختاری باشد: مثل تورم بالا، کسری بودجه، تحریم یا کمبود درآمد ارزی، فروش دلار فقط زمان میخرد و اثر پایدار ندارد.
مزیت فروش از طریق بانکها: نسبت به بازار غیررسمی شفافتر است و میتواند بخشی از تقاضا را به کانال رسمی منتقل کند.
ریسک اصلی: اگر مردم احساس کنند قیمت دلار دوباره بالا میرود، تقاضای سفتهبازی افزایش پیدا میکند و بانک مرکزی مجبور میشود ذخایر بیشتری مصرف کند.
نکته روانی: بازار ارز در ایران فقط اقتصادی نیست؛ شدیداً به اخبار سیاسی، مذاکرات و انتظارات وابسته است. گاهی یک سیگنال سیاسی از چند میلیارد دلار عرضه ارز اثر بیشتری دارد.
در مجموع، فروش دلار توسط بانکها میتواند در کوتاهمدت ابزار مفیدی برای آرامکردن بازار باشد، اما اگر همراه با سیاستهای پایدار اقتصادی، کنترل تورم و افزایش اعتماد عمومی نباشد، بهتنهایی راهحل بلندمدت محسوب نمیشود.