چرا خودرو برقی در ایران محبوب نیست؟

طبق داده‌های AutoWeek، فروش خودروهای برقی در سطح جهانی طی چند سال گذشته افزایشی بوده است؛ به‌طوری‌که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۷ میلیون دستگاه خودروی برقی در جهان فروخته شد که نسبت به سال قبل بیش از ۲۵ درصد رشد نشان می‌دهد. همچنین، برآورد داده‌های سال ۲۰۲۵ حاکی است، فروش جهانی خودروهای برقی به بیش از ۲۰ میلیون دستگاه رسیده که معادل تقریباً ۲۰ درصد رشد سالانه بوده است. 

به گزارش ایران، یکی از محورهای اصلی دفاع از خودروهای برقی، کاهش آلودگی هواست. گرچه خودروهای برقی عاری از هرگونه آلایندگی نیستند، اما مقایسه آنها با خودروهای بنزینی باید نسبی باشد، نه مطلق. در برخی برآوردها، آلایندگی چندین خودروی بنزینی با یک خودروی برقی مقایسه می‌شود. از این منظر، خودروی برقی نه یک راه‌حل کامل، بلکه ابزاری برای کاهش بخشی از فشار زیست‌محیطی است.

در ایران اما به نظر می‌رسد، ورود این خودروها هنوز فاقد یک نقشه‌راه شفاف است. اگرچه دولت سال گذشته با تعیین تعرفه ۴ درصدی برای خودروهای برقی، تلاش کرد عزم خود را برای تشویق به استفاده از این خودروها نشان دهد، اما همچنان مصرف‌کنندگان هراس کمبود زیرساخت و جایگاه‌های شارژ در سطح شهر را دارند.

در کنار زیرساخت، مسأله هزینه نیز یکی از محورهای تصمیم‌گیری مصرف‌کننده است. «اگر هزینه‌ خودروهای برقی به‌درستی محاسبه شود، این خودروها در مقایسه با خودروهای بنزینی مقرون‌به‌صرفه‌ترند.» بااین‌حال، «باتری، گران‌ترین بخش خودروی برقی است و سهم بالایی از قیمت نهایی خودرو را تشکیل می‌دهد.» موضوعی که باعث شده نگرانی درباره خرابی یا افت عملکرد باتری به یکی از دغدغه‌های اصلی خریداران تبدیل شود.

ایران در سال‌های اخیر با ناترازی جدی در تولید و مصرف برق روبه‌رو بوده و خاموشی‌های دوره‌ای به بخشی از زندگی روزمره شهروندان بدل شده است. در این شرایط می‌توان با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی خانگی و سامانه‌های ذخیره انرژی، تا حدودی این مشکل را برطرف کرد.

خودروهای برقی هنوز از ذهن مردم عبور نکرده‌اند و با مجموعه‌ای از ترس‌ها و ابهام‌ها همراه‌اند؛ از نگرانی بابت شارژ در مسیر گرفته تا هزینه تعمیرات و خدمات پس از فروش.