عادلی: منافع اقتصادی، موتور محرک توافق ایران و آمریکاست

محمدحسین عادلی، رئیس‌کل پیشین بانک مرکزی، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز با تأکید بر نقش منافع اقتصادی در موفقیت مذاکرات ایران و آمریکا، گفت اگر دو طرف از مسیر مذاکره به دستاوردهای اقتصادی ملموس برسند، انگیزه توافق تقویت می‌شود و هشدار داد که «مذاکره غیرمستقیم و طولانی، احتمال شکست را بالا می‌برد. 

او می‌گوید: نکته اولِ مثبتِ تحولات اخیر این است که طرفین توافق کرده‌اند با یکدیگر مذاکره کنند. اصلِ توافق برای مذاکره به این معناست که طرفین به این نتیجه رسیده‌اند که گزینه‌های دیگر، یعنی ادامه تخاصم یا درگیری نظامی، برای آن‌ها ریسک و هزینه بیشتری دارد. 

قبولِ مذاکره یک معنای دیگر هم دارد و آن این است که طرفین پذیرفته‌اند امتیازاتی بدهند و در برابر آن، امتیازاتی بگیرند و مواضع قبلی و فعلی خود را در قبال این امتیازات تغییر دهند؛ مذاکره موفق، یک بازی برد-برد است. 

اگر ایران و آمریکا بتوانند از توافق با یکدیگر منافع اقتصادی به دست آورند، مسلماً هم انگیزه آن‌ها برای توافق بیشتر می‌شود و هم توافق مستحکم‌تر خواهد شد. 

بخش‌های نفت، گاز، معدن و پتروشیمی ایران – به‌ویژه هزینه تولید نفت و گاز که نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر پایین‌تر است – می‌تواند برای سرمایه‌گذاران جذاب باشد. 

برای هرگونه توافق میان طرفین، بهتر است با بخش خصوصی مشورت شود و در مراحل پیشرفته‌تر، حتی در مذاکرات تفصیلی اقتصادی، این بخش دخالت داده شود. 

مذاکره غیرمستقیم، گرچه به طرفین فرصت مشورت و تأمل می‌دهد، اما چارچوب مناسبی برای درک متقابل فراهم نمی‌کند و مذاکره غیرمستقیم و طولانی، احتمال شکست را بالا می‌برد.