شلیک به حافظه تاریخی؛ اخبار جعلی چگونه یک جامعه را از درون میپوساند؟
بررسی کارکردهای پنهان اخبار جعلی نشان میدهد که دستکاری اطلاعات در عصر جنگ ترکیبی، از یک تاکتیک ساده به دکترینی استراتژیک برای تسخیر بنیانهای شناختی جامعه و فلج کردن تصمیمگیری ملتها تبدیل شده است.
به گزارش چند ثانیه، مسعود تقیآبادی در یادداشتی در روزنامه اعتماد با عنوان «نبرد روایتها» نوشت:
انقلاب دیجیتال با انفجار اطلاعاتی خود، پارادایم جنگ را تغییر داده و فضایی بیسابقه برای «عملیات تاثیرگذاری» ایجاد کرده است.
اخبار جعلی صرفاً ابزاری برای دروغپراکنی نیستند؛ بلکه مکانیزمی پیچیده برای فرسایش سرمایه اجتماعی و فلجسازی ساختار تصمیمگیری از درون به شمار میروند.
مرحله نخست این نبرد، «مهندسی ادراک» است که با بومیسازی دروغها در پوسته حقیقت، شکاف بیاعتمادی میان مردم و حاکمیت را عمیقتر میکند.
در گام دوم و از طریق «اسطورهسازی اهریمنی»، تاریخ عامدانه بازنویسی میشود تا زمینه لازم برای توجیه اقدامات امروز دشمن فراهم گردد.
سازوکار سوم، «فروپاشی حافظه تاریخی» با تحریک عواطف و نمادسازی است که هدف آن به حاشیهراندن تفکر انتقادی و ایجاد واکنشهای سریع و غریزی است.
با ورود هوش مصنوعی مولد، ابعاد این عملیات بهشدت مقیاسپذیر شده و تولید انبوه محتوای جعلی به یک «سونامی اطلاعاتی» فلجکننده انجامیده است.
مطالعات تأیید میکنند که بازنشر اخبار جعلی از طریق ابزارهای دیجیتال و شبکههای رباتیک، مرجعیت منابع رسمی را بهطور کامل از بین میبرد.
در برابر این امواج ویرانگر، ارتقای «سواد رسانهای» تنها راهبرد دفاعی مؤثر است که باید به عنوان مهارت تفکیک پیام به شهروندان آموزش داده شود.
هدف نهایی دکترین استراتژیک در جنگهای نوین، اشغال سرزمین نیست؛ بلکه تسخیر پایدار «بنیانهای شناختی و تاریخی یک ملت» است.