هشدار یک جامعه شناس: حکمرانی کارآمد نیست؛ اعتراضات اخیر شکاف دولت و ملت را عمیق تر کرد

فراستخواه جامعه شناس به اقتصاد نیوز گفت: ایران در میانه عدم‌قطعیت‌های سیاسی و اجتماعی ایستاده؛ جایی که اگر عقلانیت و ابتکارات اجتماعی فعال نشود، خطر لغزیدن به وضعیت اردوگاهی دور از ذهن نیست و کشور در آستانه سناریوهای پرمخاطره قرار دارد.

ایرانِ بدون چشم‌انداز بیش از آنکه مسئله‌ای شخصی یا خلقیاتی باشد، محصول مشکلات نهادی و ساختاری است که افق آینده را تضعیف کرده و احساس ناامنی و بی‌ثباتی را در جامعه تشدید کرده است.

برای ساختن چشم‌انداز، باید قدرت خیال و تفکر سناریویی تقویت شود؛ حداقل دو عدم‌قطعیت پیش‌روی ایران است: اینکه میدان سیاست به سمت پراگماتیسم می‌رود یا رادیکالیسم، و اینکه ابتکارات از پایین جامعه شکل می‌گیرد یا از بالای هرم قدرت.

در بهترین سناریو، پراگماتیسم با ابتکارات اجتماعی همراه می‌شود و می‌توان از آرامش در طوفان سخن گفت؛ اما در بدترین حالت، اگر رادیکالیسم غالب شود و ابتکارها محدود به بالا بماند، حتی تمامیت ارضی می‌تواند در مخاطره قرار گیرد و کشور به وضعیت اردوگاهی نزدیک شود.

جان‌هایی که در اعتراضات اخیر از دست رفتند، حق حیات، حق انتخاب سرنوشت سیاسی و حق انتقاد داشتند و این رخدادها شکاف ملت و دولت را عمیق‌تر کرد؛ شکافی که ترمیم آن بسیار دشوار شده و پیامدهایی چون آسیب‌های روانی، کاهش مشروعیت سیاسی و افزایش گرایش به رادیکالیسم را به همراه داشته است.

حکمرانی در این وضعیت کارآمد نیست و باید به جامعه بازگشت؛ نهادهای مدنی، صنفی، محلی و شبکه‌های همسایگی باید فعال شوند و غم بزرگ به کار بزرگ تبدیل شود، زیرا انباشت فشار خطرناک است و خیابان آخرین پناه مردم است./اقتصادنیوز