گواهینامه موتورسیکلت هم حق بانوان است و هم قابل اجرا

سردار محمدرضا مهماندار در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به موضوع صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت برای بانوان گفت: در کشور یک‌سری حقوق عمومی وجود دارد که جنسیت در آن‌ها دخیل نیست. اصل بر این است که هر حقی که در کشور وجود دارد، برای مردم ایران به‌عنوان یک حق عمومی مطرح است و جنسیت در آن شرط محسوب نمی‌شود، مگر در مواردی که انجام آن حق نیازمند توانمندی‌های خاصی باشد؛ توانمندی‌هایی که ممکن است به سن مشخص، توان جسمی یا شرایط مشابه وابسته باشد و در این موارد، دولت شرایط و ضوابط لازم را تنظیم می‌کند. 

وی افزود: در غیر این صورت، هر حقی که در کشور به وجود می‌آید و مردم می‌توانند از آن استفاده کنند، جنسیت در آن شرط نیست، مگر اینکه استثنایی برای آن قائل شده باشیم. این استثناها معمولاً به دلایل فیزیولوژیکی یا جسمی بازمی‌گردد. برای مثال، ممکن است برخی مشاغل در کشور وجود داشته باشد که به‌طور انحصاری برای مردان مناسب باشد و برای بانوان مناسب تشخیص داده نشود که در این‌گونه موارد، جنسیت دخیل می‌شود. 

رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ تأکید کرد: در حوزه‌هایی که حقوق عمومی مطرح است، اصل بر این است که این حقوق برای همه افراد جامعه باشد. رانندگی نیز از همین دسته حقوق عمومی است و جنسیت در آن نقشی ندارد؛ هم آقایان و هم بانوان می‌توانند رانندگی کنند، چه خودرو و چه موتورسیکلت، و در این زمینه هیچ تفاوتی وجود ندارد. 

سردار مهماندار با بیان اینکه محدودیت‌های رانندگی به جنسیت مربوط نمی‌شود، ادامه داد: این محدودیت‌ها به توانمندی‌ها و شرایط سنی مرتبط است؛ مانند رسیدن به سن ۱۸ سال تمام، به‌گونه‌ای که فرد بتواند درک درستی از مفاهیم داشته باشد، هیجانات خود را کنترل کند و توانایی کنترلی لازم را به دست آورد. این موارد، شروط رانندگی است که هم‌اکنون نیز در قوانین وجود دارد. 

وی خاطرنشان کرد: از نظر مقررات، چه در مورد گواهینامه خودرو و چه موتورسیکلت، هیچ محدودیتی از حیث جنسیت وجود ندارد. اگر آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی کشور و همچنین آیین‌نامه‌های رانندگی سایر کشورها بررسی شود، در هیچ‌کجا بحث جنسیت برای صدور گواهینامه خودرو یا موتورسیکلت مطرح نشده است. 

رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ تصریح کرد: در قوانین، محدودیتی برای جنسیت پیش‌بینی نشده و در شرایط صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت، اشاره‌ای به زن یا مرد بودن نشده است. همه‌چیز جنبه عمومی دارد و گواهینامه موتورسیکلت، مانند گواهینامه خودرو، یک حق عمومی برای همه محسوب می‌شود. 

سردار مهماندار گفت: با این حال، به دلایلی که طی ۲۰ تا ۲۵ سال اخیر وجود داشته و این دلایل ماهیت فنی نداشته است، نیروی انتظامی از صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان خودداری کرده، در حالی که در هیچ‌جای قانون، جنسیت به‌عنوان شرط صدور گواهینامه قید نشده است. 

رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ، در ادامه اظهارات خود درباره صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان اظهار کرد: در مقطعی برای رهایی از مسئولیت و فشار مطالبه بانوان، در قوانین و مقررات تصریح شد که مسئولیت صدور گواهینامه آقایان بر عهده نیروی انتظامی است. در حالی که وقتی قانون‌گذار تکلیف صدور گواهینامه آقایان را مشخص می‌کند، باید وضعیت بانوان را نیز تعیین کند؛ نمی‌توان قانونی وضع کرد که تکلیف گروهی را روشن کند اما درباره گروه دیگر سکوت داشته باشد. به نظر می‌رسد آن قانون دارای ایراد بوده و صرفاً برای رفع مسئولیت نیروی انتظامی در قبال صدور گواهینامه تنظیم شده است. در حالی که از نظر ماهوی هیچ تفاوتی میان آقایان و بانوان در این زمینه وجود ندارد. 

رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ با اشاره به بحث مزایا و معایب صدور گواهینامه برای بانوان تصریح کرد: هرگونه مزایا یا معایبی که در این حوزه مطرح می‌شود، برای آقایان نیز وجود دارد. برای نمونه، رانندگی پرخطر مختص جنس خاصی نیست. همان‌گونه که برخی آقایان ممکن است مرتکب سرعت غیرمجاز، سبقت غیرمجاز یا رفتارهای پرخطر شوند، احتمال بروز چنین رفتارهایی از سوی هر فردی وجود دارد. به همین دلیل نیز قوانین و مقررات مربوط به تخلفات رانندگی، جدول جرایم و پیش‌بینی برخوردهای قانونی تدوین شده تا در صورت وقوع تخلف، با آن برخورد شود. 

وی ادامه داد: اگر آسیبی در این حوزه متصور باشد، تفاوتی میان زن و مرد وجود ندارد؛ همان‌طور که آقایان ممکن است مرتکب تخلف شوند، بانوان نیز ممکن است تخلف کنند و همان‌طور که آقایان می‌توانند مقررات را رعایت کنند، بانوان نیز قادر به رعایت قوانین هستند. 

سردار مهماندار درباره موضوع آموزش نیز گفت: در حوزه آموزش نیز تفاوتی میان آقایان و بانوان وجود ندارد، اما می‌توان برای سهولت و ایجاد آرامش بیشتر، آموزشگاه‌های اختصاصی برای بانوان در زمینه موتورسیکلت پیش‌بینی کرد. البته این موضوع نباید به مانع تبدیل شود و بانوان می‌توانند از ظرفیت آموزشگاه‌های موجود نیز استفاده کنند. 

وی افزود: ایجاد محیط آموزشی مناسب که در آن مربیان زن حضور داشته باشند و بانوان در فضایی با احساس آرامش بیشتر آموزش‌های تئوری و عملی را فرا بگیرند، می‌تواند یکی از زیرساخت‌های لازم در این زمینه باشد و به تسهیل روند آموزش کمک کند. 

رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ تأکید کرد: از نظر قانونی هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد و تمامی مقررات، ضوابط آموزشی، آزمون‌های نظری و عملی از قبل تدوین شده است؛ چرا که این مقررات برای آقایان تنظیم شده و تفاوتی میان زن و مرد در مفاد آن وجود ندارد. بنابراین در صورت وجود اراده، نیروی انتظامی می‌تواند با شرایط و ضوابط فعلی نیز نسبت به صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان اقدام کند.