آزاد ارمکی: حاکمیت دنبال دینداری مردم نیست؛ دنبال اطاعت آن‌هاست | مسئله حجاب، اطاعت بود نه دین

تقی آزاد ارمکی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه: اساساً در دوره معاصر، با پدیده‌ای به نام جامعه قوی و متکثر روبرو هستیم. زیست ما بیش از آن که در نظام سیاسی باشد، در جامعه است.

اخیراً در بحث حجاب و عفاف این را دیدیم. موضوع این نبود که مردم دیندار شوند، بلکه مسئله این بود که چرا حرف ما را گوش نمی‌دهند.

سیستم به گونه‌ای عمل کرده که برای دانشیاری هم کلاس آموزش دینی گذاشته‌اند؛ این یعنی فرمالیزم من را بپذیرید و نه محتوای من را.

جامعه ایرانی، به لحاظ تاریخی و همچنین در عصر معاصر، جامعه‌ای طبقاتی است. هر چه جلوتر می‌رویم، همه ستیز در تصاحب طبقه بالاست.

دولت دارد یک بورژوازی می‌سازد اما خصولتی‌ها از آن خارج می‌شوند. افراد وام می‌گیرند و شبه‌کارخانه ایجاد می‌کنند و پول را به خارج از کشور منتقل می‌کنند.

ما در دوره معاصر به این دلیل که بورژوازی را به هم زده و ویران کرده‌ایم. مثلا کارخانه‌های کفش بلا، فرش ماشینی و سماورسازی را تعطیل کردیم.

طبقه متوسط به حاشیه می‌رود و اجازه می‌دهد کل رژیم سقوط کند، خونریزی زیادی در شهر رخ دهد و آدم‌ها همدیگر را بکشند.

حرف من درباره طبقه متوسط این است که باید این پدیده مهم، متکثر و بعضاً متزاحم، جاندار و حاضر را به رسمیت بشناسیم و به آن اجازه دهیم نقش مؤثر در سامان حیات اجتماعی داشته باشد.