والاستریت ژورنال: قصورهای امنیتی متعدد در حادثه هواپیمای فلایدبی نقش داشت
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از منابع مطلع گزارش داد که چندین مورد قصور امنیتی و ناکامی در بررسی صلاحیت افراد در عمان، امارات متحده عربی و اسرائیل باعث شد خلبانی که پیشتر به دلیل داشتن گرایشهای افراطی بیش از حد، برای پرواز نامناسب تشخیص داده شده بود، به کابین خلبان یک هواپیمای مسافربری شرکت فلایدبی که عازم تلآویو بود راه پیدا کند و به کاپیتان آن حمله کند.
این حادثه که میتوانست به فاجعهای بزرگ منجر شود، روز چهارشنبه در یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ مکس ۸ رخ داد که از دبی به مقصد فرودگاه بنگوریون پرواز میکرد و حدود ۱۸۰ مسافر و خدمه را در خود جای داده بود. تقریباً دو ساعت پس از آغاز پرواز، کمکخلبان، همام حمامی، از کاپیتان، اسمیت ماچچار، اجازه خواست که نماز بخواند. پس از آنکه کاپیتان با این درخواست موافقت کرد، حمامی چندین بار با تبر به او ضربه زد و در همین حین، هواپیما وارد یک شیرجه خطرناک شد.
با این حال، کاپیتان که بهشدت زخمی شده بود، توانست درِ قفلشده کابین خلبان را باز کند و به مسافران و خدمه اجازه دهد وارد کابین شوند و حمامی را مهار کنند. دو خلبان دیگر شرکت فلایدبی که بهعنوان مسافر در این پرواز حضور داشتند، کنترل هواپیما را به دست گرفتند و سرانجام آن را بهسلامت در عربستان سعودی به زمین نشاندند. دادستان کل امارات این حمله را اقدامی با هدف ارتکاب یک عمل تروریستی توصیف کرده است. تحقیقات درباره این حادثه همچنان ادامه دارد.
با این حال، نشانههای هشداردهنده درباره حمامی مدتها پیش از برخاستن هواپیما آشکار شده بود. به گزارش والاستریت ژورنال، مقامهای عمانی زمانی که حمامی برای شرکت هواپیمایی عمانایر کار میکرد، فعالیتهای او در فضای مجازی را زیر نظر گرفتند و به این نتیجه رسیدند که او «بیش از آن به ایدئولوژی افراطی علاقه نشان میدهد که بتوان بهعنوان یک خلبان به او اعتماد کرد».
پس از آن، حمامی از پرواز منع شد، در یک برنامه مقابله با افراطگرایی و بازگشت به گرایشهای میانهرو شرکت داده شد و به یک سمت اداری منتقل گشت.
با این حال، به گزارش این روزنامه، عمان نگرانیهای خود را بهطور گستردهتر در اختیار دیگر کشورها قرار نداد و مجوز خلبانی او را نیز بهصورت رسمی لغو نکرد؛ اقدامی که به احتمال زیاد میتوانست مقامهای امارات را از سوابق او آگاه کند.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، هنگامی که شرکت فلایدبی حمامی را استخدام کرد، بررسی سوابق کیفری او را انجام داد، اما برای تأیید سابقه شغلیاش با عمان تماس نگرفت. حمامی پس از استخدام، چندین بار در مسیر حساس پروازی به مقصد تلآویو پرواز کرد.
گزارشها حاکی از آن است که یکی از آخرین فرصتهای ازدسترفته برای جلوگیری از اقدام حمامی، متوجه طرف اسرائیلی بود. به نوشته این روزنامه، شرکت فلایدبی پیش از پرواز، فهرست مسافران و خدمه را به مقامهای اسرائیلی ارائه کرده بود، اما نام حمامی در فهرست افراد مشکوک قرار نگرفت؛ این در حالی بود که خلبانان عمانی به دلیل نداشتن روابط دیپلماتیک میان عمان و اسرائیل، از پرواز به مقصد تل آویو منع شده بودند.
وزارت حملونقل اسرائیل اعلام کرد که معتقد نیست از اختیار قانونی یا توان اطلاعاتی لازم برای بررسی صلاحیت خدمه پرواز برخوردار باشد. این وزارتخانه همچنین هرگز درخواست دسترسی به پایگاه داده اطلاعات مسافران را که در سال ۲۰۲۳ ایجاد شده بود، مطرح نکرده بود.
شبکه خبری سیانان پیشتر گزارش داده بود که حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی به نام حمامی، که اکنون حذف شدهاند، حاوی مطالبی درباره ایمن الظواهری، رهبر القاعده، و نیز یک بمبگذار انتحاری بودهاند که در سال ۲۰۰۹ باعث کشته شدن هفت نفر از کارکنان سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیاِی) و دو نفر دیگر شد.
تحلیل سیانان از حساب کاربری منتسب به حمامی در شبکه اجتماعی ایکس نیز نشان داد که او فردی «بهشدت زنستیز» بوده است.
متیو بوری، کارشناس امنیت هوانوردی، در گفتوگو با والاستریت ژورنال گفت: اگر این حادثه یک حمله تروریستی برنامهریزیشده بوده باشد، در چندین سطح با شکست و قصور مواجه بودهایم.
در همین حال، اقدامات ماچچار، کاپیتان هواپیما که به جلوگیری از وقوع فاجعه کمک کرد، با تحسین گستردهای روبهرو شد. نارندرا مودی، نخستوزیر هند، گفت شجاعت او به جلوگیری از یک فاجعه بزرگ کمک کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز او را «قهرمان تمام جهان» توصیف کرد.