پیروزی در میدان جنگ، شکست در میدان سیاست؛ تکرار اشتباه عراق در ایران؟
ایالات متحده در جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ از منظر نظامی به پیروزی چشمگیری دست یافت؛ در کمتر از ۲۱ روز، صدام حسین سرنگون شد، دولت بغداد فروپاشید و ارتش آمریکا کنترل میدان را در دست گرفت. اما آنچه در ادامه رخ داد، روایت دیگری بود، روایتی از شکست.
این جنگ در نهایت حدود ۲ تریلیون دلار از خزانهی آمریکا بلعید و جان ۴٬۴۸۸ سرباز آمریکایی را گرفت. اما شاید تلخترین پیامد آن، نه هزینههای مالی و نه تلفات انسانی، بلکه این بود که عراق، کشوری که قرار بود از چنگ دیکتاتوری رها شود، به تدریج در حوزهی نفوذ سیاسی و نظامی ایران فرو رفت.
به گزارش چندثانیه، تحلیلگران میگویند این تجربه یک درس راهبردی تلخ را به جهان آموخت: پیروزی نظامی، موفقیت سیاسی را تضمین نمیکند. خلأ قدرتی که پس از فروپاشی یک دولت پدید میآید، همواره توسط نیروهای دیگر پر میشود، و نه لزوماً آن نیروهایی که فاتح جنگ آرزو میکرد.
اکنون این نگرانی با نگاه به تحولات جاری پیرامون ایران، بار دیگر به میان آمده است. «فرح ن. جان»، پژوهشگر روابط بینالملل، با لحنی هشداردهنده مینویسد که پیامدهای جنگ عراق برای آمریکا یک فاجعه بود و جنگ با ایران در همان مسیر گام برمیدارد.
به باور او، ایران با جمعیت ۹۲ میلیونی، شبکهای گسترده از شبهنظامیان منطقهای، و دسترسی به مواد هستهای، بحرانی به مراتب پیچیدهتر، پرهزینهتر و خطرناکتر از عراق رقم خواهد زد.
کارشناسان تأکید میکنند که تاریخ این هشدار را پیشتر نیز داده بود، اما شنیده نشد. پرسش اینجاست که آیا این بار صدای آن به گوش خواهد رسید.