آتلانتیک: ترامپ توافقی کرد که هیچ یک از خواستههایش را برآورده نمیکند
جنگی که ترامپ با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتم آغاز کرد، نه با نابودی توان هستهای، بلکه با اثبات یک واقعیت پایان یافت: بازدارندگی اصلی ایران نه بمب اتم، بلکه تنگه هرمز است؛ اهرمی کمهزینه، غیرقابل مذاکره و مؤثر بر اقتصاد جهانی که توانست آتشبس را به آمریکا تحمیل کند.
ترامپ گفت برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتم وارد جنگ شد، اما جنگ با اثبات این نکته پایان یافت که تهران سلاح بازدارندهای قدرتمندتر از بمب اتم در اختیار دارد: تنگه هرمز. سلاحی ارزانتر، تاثیرگذار بر اقتصاد جهانی، درآمدزا و غیرقابل مذاکره.
بیش از ۱۲ هزار موشک، بمب و پهپاد آمریکا طی پنج هفته، اهداف ایرانی را هدف قرار داد. حدود ۱۵۰۰ شهروند ایرانی و چندین تن از مقامات ایران کشته شدند. اما ۱۲ ساعت پس از تهدید ترامپ برای نابودی تمدن ایران، آمریکا به آتش بس دو هفتهای تن داد. هیچ یک از اهداف اولیه جنگ محقق نشد: جلوگیری از بمب اتم، حذف موشکهای بالستیک، زمینهسازی برای سرنگونی مردمی رژیم، و نابودی نیروهای نیابتی ایران در خلیج فارس.
ایران فقط به بازگشایی تنگه هرمز رضایت داد، آن هم با شرایطی که میتواند سود مالی کلانی برایشان به همراه داشته باشد. بسته به نتیجه مذاکرات، ایران ممکن است در موقعیت استراتژیک قویتری نسبت به قبل از جنگ قرار گیرد. ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز میگوید: کنترل تنگه اکنون دارایی حیاتی استراتژیک ایران است. این مهمتر از برنامه هستهای آنهاست.
آنچه آمریکا فاقد آن بود و ایران همواره حفظ کرد، اهداف روشن بود. در طول جنگ ۳۹ روزه، ترامپ توضیحات متناقضی برای اهداف جنگ ارائه داد: از تغییر رژیم گرفته تا حذف تاسیسات هستهای. در مقابل، ایران دو هدف ثابت داشت: بقای جکومت و دریافت غرامت جنگ، که هر دو با تسلط بر تنگه هرمز و حملات ارزان قیمت پهپادی محقق شد.
ایران در طول جنگ با کشورهای خاصی برای عبور کشتیها مذاکره کرد و تا ۲ میلیون دلار برای عبور امن هر کشتی دریافت نمود. اگر ایران عوارض موجود را حفظ کند، میتواند سالانه تا ۹۰ میلیارد دلار درآمد کسب کند که معادل یک پنجم تولید ناخالص داخلی ایران است. فایننشال تایمز گزارش داده که ایران پیشنهاد پرداخت ۱ دلار به ازای هر بشکه نفت عبوری از تنگه را مطرح کرده است.
در این جنگ، تهران کشف کرد که یک بازدارنده واقعی همیشه وجود داشته که میتواند اقتصاد جهان را شوکه و آتش بس را بر ابرقدرت جهان تحمیل کند: همان تنگه هرمز که در سواحل ایران به سمت دریای عرب امتداد دارد.