دوئل پکن- واشنگتن؛ چرا چین مقابل تحریمهای آمریکا علیه ایران ایستاد؟
در ادامه سیاستهای فشار و زورگویی آمریکا علیه ایران، واشنگتن در هفتههای اخیر پنج شرکت و پالایشگاه چینی از جمله «هنگلی پتروشیمی» را بهدلیل همکاری در خرید نفت ایران تحریم کرد.
در برابر این رویکرد، چین واکنشی متفاوت و کمسابقه نشان داد؛ وزارت بازرگانی چین در بیانیهای رسمی، تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای چینی را «غیرقانونی» توصیف و تأکید کرد که شرکتهای چینی نباید از این تحریمها تبعیت کنند.
واکنش اخیر چین به تحریم شرکتها و پالایشگاههای این کشور را نمیتوان صرفاً دفاع از چند مجموعه اقتصادی یا اختلافی محدود بر سر تجارت نفت با ایران دانست.
آنچه در هفتههای اخیر رخ داده، در واقع نشانه ورود رقابت چین و آمریکا به مرحلهای آشکارتر و پرتنشتر است؛ مرحلهای که پکن دیگر حاضر نیست مانند گذشته، صرفاً نظارهگر استفاده آمریکا از ابزار تحریم علیه شرکتها و منافع اقتصادی خود باشد.
تحولات اخیر نشان میدهد پرونده ایران دیگر صرفاً یک بحران منطقهای یا موضوعی محدود به مناقشات تهران و واشنگتن نیست، بلکه به بخشی از رقابت گستردهتر قدرتهای جهانی تبدیل شده است.
چین، برخلاف بسیاری از کشورهای همپیمان آمریکا، جنگ و فشار علیه ایران را جدا از راهبرد کلان واشنگتن برای مهار قدرتهای مستقل ارزیابی نمیکند.
تقابل اخیر واشنگتن و پکن بر سر ایران را باید فراتر از یک اختلاف اقتصادی یا نفتی دانست. این رویارویی در واقع بخشی از جدال بزرگتر بر سر آینده نظم جهانی است.