پیام حمله پهپادی به تنها نیروگاه هستهای جهان عرب
حملات پهپادی روز یکشنبه خطر بازگشت دوباره جنگ را برجسته کرد. این در حالی است که ایالات متحده و ایران اعلام کردند در صورت وقوع درگیری آماده هستند.
در شرایطی که با ادامه آتشبس شکننده، طرفهای درگیری در یک بن بست دیپلماتیک گرفتار شدهاند، حملات پهپادی روز یکشنبه دلالت بر آن داشت که تشدید تنش در روزهای آتی امری کاملا محتمل است.
موج حملات پهپادی
به گزارش رویترز، مقامات امارات متحده عربی روز یکشنبه اعلام کردند که یک حمله پهپادی باعث آتشسوزی در یک نیروگاه هستهای این کشور شده است. عربستان سعودی نیز از رهگیری سه پهپاد در خاک کشورش خبر داد.
بر اساس این گزارش، مقامات اماراتی گفتند که در حال بررسی منبع حمله هستند و امارات متحده عربی حق کامل دارد که به چنین «حملات تروریستی» پاسخ دهد وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که دو پهپاد دیگر «با موفقیت» رهگیری شدهاند و این پهپادها از «مرز غربی» پرتاب شدهاند. عربستان سعودی هم اعلام کرد که سه پهپادی که رهگیری کرده از حریم هوایی عراق وارد شده بودند و هشدار داد که اقدامات عملیاتی لازم را برای پاسخ به هرگونه تلاشی برای نقض حاکمیت و امنیت خود انجام خواهد داد.
دفتر رسانهای ابوظبی اعلام کرد پهپادی که از پدافند امارات عبور کرد، به یک ژنراتور برق در خارج از محیط داخلی نیروگاه هستهای براکه برخورد کرد. این دفتر اعلام کرد که سطح ایمنی رادیولوژیکی تحت تأثیر قرار نگرفته و هیچ زخمی وجود نداشته است. اداره فدرال تنظیم مقررات هستهای امارات بعداً تأیید کرد که این نیروگاه ایمن مانده و هیچ ماده رادیواکتیوی از این حمله منتشر نشده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم اعلام کرد که ژنراتورهای دیزلی اضطراری برق واحد ۳ نیروگاه را تأمین میکنند و خواستار «حداکثر خویشتنداری نظامی» در نزدیکی هر نیروگاه هستهای شد و افزود که اوضاع را از نزدیک دنبال میکند.
تنها نیروگاه هستهای در جهان عرب
به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات، در رسانههای اجتماعی نوشت: «هدف قرار دادن نیروگاه هستهای براکه، چه مستقیماً توسط بازیگر اصلی انجام شده باشد و چه از طریق یکی از نیروهای نیابتی آن، نشاندهنده تشدید خطرناک تنشها و تحولی تاریک است که تمام قوانین و هنجارهای بینالمللی را نقض میکند و با بیتوجهی جنایتکارانه به جان غیرنظامیان در امارات متحده عربی و اطراف آن همراه است». تاکنون هیچ کس مسئولیت این ماجرا را به عهده نگرفته، اما این حادثه خطر بازگشت جنگ را برجسته کرد، زیرا ایالات متحده و ایران اعلام کردند که آماده جنگ مجدد هستند.
نیروگاه هستهای براکه با هزینه ۲۰ میلیارد دلار توسط امارات متحده عربی و با کمک کره جنوبی ساخته شد و در سال ۲۰۲۰ به بهرهبرداری رسید. این تنها نیروگاه هستهای در جهان عرب است و میتواند یک چهارم از نیازهای انرژی امارات متحده عربی، را تأمین کند. این اولین باری است که نیروگاه چهار راکتوری براکه طی جنگ هدف قرار میگیرد. حوثیهای یمن که امارات متحده عربی به عنوان بخشی از ائتلاف به رهبری عربستان سعودی با آنها مبارزه کرده است، ادعا کردند که در سال ۲۰۱۷ این نیروگاه را در حین ساخت هدف قرار دادهاند، که ابوظبی این ادعا را تکذیب کرد.
امارات متحده عربی بر سر نیروگاه هستهای، قراردادی سختگیرانه با ایالات متحده، معروف به «توافق ۱۲۳»، امضا کرد و بر اساس آن متعهد شد از غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت مصرفشده صرفنظر کند تا هرگونه نگرانی در مورد گسترش سلاحهای هستهای را کاهش دهد. اورانیوم این کشور از خارج از کشور میآید.
به طور گسترده اعتقاد بر این است که اسرائیل تنها بازیگر مسلح به سلاح هستهای در منطقه است، هر چند این رژیم تاکنون به طور رسمی داشتن سلاحهای اتمی را نه تأیید و نه تکذیب کرده است. ایران در طول جنگ به نزدیکی تأسیسات هستهای دیمونا اسرائیل حمله کرد. نیروگاههای هستهای در سالهای اخیر به طور فزایندهای در جنگها هدف قرار گرفتهاند، از جمله در جریان حمله تمام عیار روسیه به اوکراین که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد. در طول جنگ ایران، بارها گزارش شد که نیروگاه هستهای بوشهر مورد حمله قرار گرفته است، اگرچه هیچ آسیب مستقیمی به رآکتور تحت مدیریت روسیه یا هیچ گونه انتشار مواد رادیواکتیوی وارد نشده است.
بنبست دیپلماتیک؛ باتلاق خودساخته
بیش از پنج هفته پس از برقراری آتشبس شکننده در این درگیری، خواستههای ایالات متحده و ایران علیرغم تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه، مهمترین مسیر کشتیرانی جهان برای نفت و گاز، همچنان بسیار متفاوت است. واشنگتن از تهران خواسته تا برنامه هستهای خود را برچیند و به مسدودسازی تنگه هرمز خاتمه دهد. در مقابل جمهوریاسلامیایران خواستار غرامت برای خسارات جنگی، پایان محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده و توقف جنگ در تمام جبههها، از جمله در لبنان، است.
ترامپ که لفاظیهای تندش نتوانسته بنبست را بشکند، در پستی جدید در شبکههای اجتماعی نوشت: «برای ایران، زمان در حال گذر است و بهتر است آنها سریع حرکت کنند، وگرنه چیزی از آنها باقی نمیماند. زمان بسیار مهم است!» ترامپ این هفته با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، بدون دریافت نشانهای از سوی پکن مبنی بر کمک به حل مناقشه، گفتوگو کرد. پیش از این او تهدید کرده بود که در صورت عدم توافق ایران، حملات را از سر خواهد گرفت. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح ایران، روز یکشنبه گفت که اگر تهدیدهای ترامپ عملی شود، ایالات متحده «با سناریوهای جدید، تهاجمی و غافلگیرکنندهای روبرو خواهد شد و در باتلاقی خودساخته فرو خواهد رفت».
وزیر کشور پاکستان روزهای شنبه و یکشنبه برای مذاکره با مقامات ارشد ایران در مورد توافق برای پایان جنگ به تهران سفر کرد. پاکستان میانجی رسمی بین ایالات متحده و ایران است. در طول این دیدارها، مقامات تهران گفتند که حضور ایالات متحده در خاورمیانه باعث بیثباتی در منطقه میشود. محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، که او نیز میانجیگری میکند، روز یکشنبه با همتای پاکستانی خود و وزیر امور خارجه ایران صحبت کرد.
دیدار سهشنبه در اتاق وضعیت
در این شرایط، باراک راوید، گزارشگر آکسیوس نوشت انتظار میرود ترامپ روز سهشنبه با مشاوران ارشد امنیت ملی خود دیدار کند تا در مورد گزینههای اقدام نظامی علیه ایران گفتوگو کند. مقامات آمریکایی به راوید گفتهاند که ترامپ خواهان توافقی برای پایان دادن به جنگ است، اما رد بسیاری از خواستههای او توسط ایران و امتناع از دادن امتیازات معنادار در مورد برنامه هستهای خود، گزینه نظامی را دوباره روی میز قرار داده است. دو مقام آمریکایی گفتند که انتظار میرود ترامپ روز سهشنبه تیم ارشد امنیت ملی خود را در اتاق وضعیت برای بحث در مورد گزینههای نظامی تشکیل دهد.
ترامپ روز یکشنبه با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در مورد وضعیت ایران صحبت کرد. به گفته یک منبع آگاه، ترامپ روز شنبه با اعضای تیم امنیت ملی خود در باشگاه گلف ویرجینیا برای بحث در مورد ایران دیدار کرد. شرکتکنندگان شامل جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، استیو ویتکوف، فرستاده کاخ سفید، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و جان راتکلیف، رئیس سیا بودند.
سیانان هم به نقل از یک منبع آگاه نوشت روز شنبه با اعضای ارشد تیم امنیت ملی خود دیدار کرد تا در مورد مسیر پیش رو در جنگ ایران بحث کنند. این گردهمایی تنها چند ساعت پس از بازگشت ترامپ از سفری پرمخاطره به چین به واشنگتن برگزار شد. ترامپ به طور فزایندهای از نحوه مدیریت مذاکرات دیپلماتیک توسط تهران بیصبر شده و همچنان از ادامه بسته شدن تنگه هرمز و تأثیر آن بر قیمت جهانی نفت ناامید است.
ترامپ و تیمش در طول سفرش به پکن، در تصمیمگیری در مورد چگونگی تعامل با تهران تعلل کردند و چندین مقام دولتی به سیانان گفتند که میخواهند ببینند مذاکرات بین ترامپ و شی جینپینگ، رهبر چین، قبل از تعیین مسیر پیش رو، چگونه پیش میرود. سیانان پیش از این گزارش داده بود که ترامپ در روزهای اخیر، با وجود ترجیحش برای حلوفصل دیپلماتیک مناقشه، به طور جدیتری از سرگیری عملیاتهای نظامی بزرگ در ایران را به عنوان راهی برای مجبور کردن آنها به مصالحه برای پایان دادن به جنگ بررسی کرده است. این منبع گفت که انتظار میرود ترامپ اوایل این هفته دوباره با تیم امنیت ملی خود در مورد جنگ دیدار کند. منابع آگاه از مذاکرات گفتند که پنتاگون مجموعهای از برنامههای هدف نظامی را آماده کرده است، در صورتی که ترامپ در نهایت تصمیم به پیشبرد حملات بیشتر بگیرد، از جمله حملات هدفمند به سایتهای انرژی و زیرساختی در ایران.