ضدعفونی میوه و سبزیجات: آیا نمک، سرکه و جوش شیرین کافی هستند؟

میوه‌ها و سبزیجاتی که به‌صورت خام مصرف می‌شوند، ممکن است حامل باکتری‌های بیماری‌زا یا انگل باشند. شست‌وشوی معمولی با آب کافی نیست و نیاز به مرحله میکروب‌زدایی وجود دارد. دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی، می‌گوید بهترین راهکار استفاده از محلول‌های ضدعفونی استاندارد موجود در بازار یا تهیه محلول با نصف قاشق چای‌خوری پودر پرکلرین ۷۰ درصد در ۵ لیتر آب است. این محلول‌ها قدرت کافی برای از بین بردن میکروب‌های بیماری‌زا دارند. 

کارایی نمک، سرکه و جوش شیرین چقدر است؟ 

نمک: بسیاری از میکروب‌ها در حضور نمک زیاد از بین می‌روند، اما برخی باکتری‌ها نمک‌دوست هستند و حتی در محیط پرنمک رشد می‌کنند. بنابراین نمک به‌تنهایی روش مطمئنی برای ضدعفونی نیست. 

سرکه: سرکه (محلول ۴–۶ درصد اسید استیک) خاصیت ضدمیکروبی دارد، اما وقتی با آب رقیق می‌شود، اثر آن کاهش می‌یابد. 

جوش شیرین: این ماده (بی‌کربنات سدیم) محیط قلیایی ایجاد می‌کند و می‌تواند برای برخی باکتری‌ها شرایط نامناسب بسازد، اما اثر آن به مقدار مصرف و زمان تماس بستگی دارد. 

این ترکیبات با تغییر pH یا ایجاد شرایط نامساعد تا حدی باکتری‌ها را کاهش می‌دهند، ولی اطمینان کامل ایجاد نمی‌کنند. 

محدودیت‌های روش‌های خانگی

روش‌های رایج خانگی مانند: 

یک پیمانه سرکه در ۴ پیمانه آب

یک قاشق جوش شیرین در یک لیتر آب

می‌توانند برخی باکتری‌های بیماری‌زا را کاهش دهند، اما عوامل زیر بر کارایی آن‌ها اثر می‌گذارند: 

میزان آلودگی اولیه محصول

نوع باکتری یا انگل

غلظت ماده ضدعفونی‌کننده

مدت زمان غوطه‌وری

مهم‌تر از همه: این روش‌ها تقریباً هیچ تأثیری بر انگل‌ها ندارند و صرفاً برای کاهش باکتری‌ها پیشنهاد می‌شوند. 

بهترین و مطمئن‌ترین روش ضدعفونی

برای اطمینان از میکروب‌زدایی و انگل‌زدایی همزمان، استفاده از محلول‌های گندزدای استاندارد طبق پروتکل‌های کشوری ضروری است. در مواردی که میوه و سبزی به‌صورت خام یا با پخت ناکافی مصرف می‌شود، این مرحله اهمیت بیشتری دارد. 

نکته کلیدی: پخت، راه‌حل نهایی

اگر میوه یا سبزیجات به‌خوبی پخته شوند (دمای ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه)، خطر اکثر باکتری‌ها و انگل‌های بیماری‌زا از بین می‌رود. بنابراین توصیه‌های ضدعفونی عمدتاً برای مصرف خام یا پخت کوتاه اهمیت دارد.