نوشیدنیهای شیرین؛ متهم تازه در افزایش اضطراب نوجوانان
وقتی از «نوشیدنیهای قندی» حرف میزنیم، فقط نوشابه مدنظر نیست. در گزارش به طیفی از گزینهها اشاره میشود: نوشابههای گازدار، نوشیدنیهای انرژیزا، آبمیوههای شیرینشده، شربتها/اسکواشها، چای و قهوه شیرینشده، و شیرهای طعمدار.
نوجوانها معمولاً نوشیدنیهای شیرین را فقط یک عادت خوشطعم و بیدردسر میبینند، اما یک بررسی پژوهشی جدید نشان میدهد ممکن است این انتخابِ روزمره با حالوهوای روانی آنها هم گره خورده باشد. در این مرور علمی، نوجوانانی که مصرف بالاتری از نوشیدنیهای قندی داشتند، در مقایسه با همسالانشان بیشتر علائم اضطراب را گزارش کردهاند؛ یعنی رابطهای تکرارشونده بین «قندِ نوشیدنیها» و «نشانههای اضطرابی» دیده شده است.
به گزارش گروه دانش و سلامت چند ثانیه، اهمیت این نتیجه از یک جای دیگر هم میآید: سالهاست برنامههای بهداشت عمومی بیشتر روی پیامدهای جسمی تغذیه ناسالم تمرکز کردهاند چاقی، اضافهوزن، و دیابت نوع ۲. اما همانطور که یکی از نویسندگان مطالعه (دکتر کلویی کیسی، مدرس تغذیه) اشاره میکند، پیامدهای روانی رژیم غذایی بهخصوص در مورد نوشیدنیهایی که پرکالری و کمارزش غذایی هستند کمتر بهطور جدی بررسی شده و همین میتواند یک نقطه کور در سیاستگذاری سلامت نوجوانان باشد.
این مرور، چندین مطالعه قبلی را کنار هم گذاشته تا ببیند آیا در گروههای مختلف نوجوانان، الگویی ثابت تکرار میشود یا نه. دادهها عمدتاً از پرسشنامهها آمده بود: هم میزان مصرف نوشیدنیهای شیرین سنجیده شده و هم نشانههای مرتبط با اضطراب. نتیجه کلی این بوده که هرچه مصرف نوشیدنیهای قندی بالاتر رفته، گزارش علائم اضطراب هم بیشتر شده است.
وقتی از «نوشیدنیهای قندی» حرف میزنیم، فقط نوشابه مدنظر نیست. در گزارش به طیفی از گزینهها اشاره میشود: نوشابههای گازدار، نوشیدنیهای انرژیزا، آبمیوههای شیرینشده، شربتها/اسکواشها، چای و قهوه شیرینشده، و شیرهای طعمدار. یعنی بخش قابل توجهی از آنچه نوجوانها در مدرسه، مسیر رفتوآمد یا دورهمیها مصرف میکنند، میتواند در این دسته قرار بگیرد حتی چیزهایی که در ذهن خیلیها «بیخطرتر» از نوشابهاند.
با این حال، پژوهشگران یک نکته کلیدی را پررنگ میکنند: همبستگی به معنی علتومعلول نیست. این مرور نمیتواند ثابت کند نوشیدنیهای شیرین «باعث» اضطراب میشوند. احتمال دیگری هم وجود دارد: نوجوانی که اضطراب بیشتری دارد، برای آرامکردن حالش یا به دلیل خستگی و بیخوابی، بیشتر سراغ نوشیدنیهای قندی برود. یا عوامل مشترکی مثل شرایط خانوادگی، کیفیت خواب، و سبک زندگی همزمان هم مصرف قند را بالا ببرد و هم اضطراب را تشدید کند.
جمعبندی عملیِ پیام این گزارش این است که اگر اضطراب نوجوانان رو به افزایش است، باید به عادتهای قابل تغییر هم نگاه کرد از جمله نوشیدنیها. محدود کردن نوشیدنیهای قندی (بهخصوص انرژیزاها و گزینههای بسیار شیرین) و جایگزین کردنشان با آب، دوغ کمنمک، شیر ساده، یا نوشیدنیهای کمقند، میتواند یک قدم کوچک ولی قابل انجام باشد؛ قدمی که شاید فقط به بدن کمک نکند و روی سلامت روان هم بیاثر نباشد.