محسن هاشمی: مخمصه امروز ایران نتیجه انباشت سال‌ها خطاهای محاسباتی و فرصت‌های از دست رفته است

محسن هاشمی رفسنجانی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران نوشت:

مرور خاطرات سال ۱۳۸۳ آیت‌الله هاشمی رفسنجانی حسرت و اندوهی عمیق به همراه دارد. در آن سال دو نگاه در برابر مسئله هسته‌ای قرار داشت؛ نگاه اول بر دیپلماسی و توافق تأکید داشت و نگاه دوم، برنامه هسته‌ای را حیثیتی می‌دانست و بر حفظ غنی‌سازی به هر قیمت اصرار داشت. دولت پیروز نگاه دوم را دنبال کرد و پرونده به شورای امنیت رفت و حداقل ۷ قطع‌نامه علیه ایران صادر شد.

مخمصه امروز ایران نتیجه انباشت سال‌ها خطاهای محاسباتی، فرصت‌های از دست رفته و غفلت از ضرورت انطباق قدرت ملی با واقعیت‌هاست.

اکنون نیز همان دو نگاه، با تفاوت‌هایی، همچنان در برابر یکدیگر قرار دارند. نگاه عقلانی بر این باور است که باید اندیشید چگونه ایران بدون تضعیف منافع ملی از باتلاق خارج شود. در برابر، نگاه دیگری مسائل را در چارچوب حیثیتی و صفر و یک می‌بیند و هرگونه انعطاف را نشانه ضعف و خیانت تلقی می‌کند.

ایران و آمریکا امروز در وضعیتی قرار گرفته‌اند که جنگ قادر به حل نزاع نیست و دیپلماسی کلاسیک هم توان پایان دادن به این چرخه را ندارد. آنچه طی دو دهه شکل گرفته، چرخه خودتقویت‌شونده از بی‌اعتمادی، تحریم، فشار و پاسخ متقابل است.

قدرت آینده ایران نباید بر توان ایجاد اختلال در تجارت جهانی استوار باشد. ارزش هرمز در این است که جهان احتمال بسته شدن آن را لحاظ کند، نه مصرف هیجانی آن. دارایی‌های راهبردی زمانی قدرت می‌آفرینند که کمتر مصرف شوند و بیشتر در محاسبات طرف مقابل حضور داشته باشند. مکران، بنادر جنوبی، کریدور شمال-جنوب، زیرساخت‌های قدرت ملی ما در قرن بیست‌ویکم هستند.