قاسم محبعلی: تلآویو و واشنگتن بر سر ایران اختلاف دارند؛ مواضع پای میز ممکن است نرمتر شود
قاسم محبعلی گفت: اگر طرفین به سمت توافق حرکت کنند، نخستین گام رسیدن به چارچوب است. ابتدا باید به چارچوب دستورالعملهای مذاکراتی برسند و سپس درباره اینکه کدام موضوع را ابتدا مطرح کنند، گفتوگو شود.
قاسم محبعلی، دیپلمات پیشین، بهخبرنگار «چندثانیه» میگوید: مواضع طرفین کاملاً متفاوت است. به این معنا که آمریکاییها یکسری مواضع اعلام میکنند، اسرییلیها مواضع دیگری دارند و این مواضع با یکدیگر تطابق ندارد. طرف ایرانی هم مواضعی خودش را اعلام میکند.
این مواضع اعلامی خود بحثی جداگانه است و ممکن است حداکثری باشد، اما باید وارد مذاکرات شوند تا مشخص شود طرفین چه مواضعی اتخاذ میکنند. آیا باز هم همین مواضع را مطرح میکنند یا مواضعی را مطرح میکنند که قابلِ توافق باشد.
اگر طرفین به سمت توافق حرکت کنند، نخستین گام رسیدن به چارچوب است. ابتدا باید به چارچوب دستورالعملهای مذاکراتی برسند و سپس درباره اینکه کدام موضوع را ابتدا مطرح کنند، گفتوگو شود.
موضوع هستهای خود چندین بحث دارد. از جمله بحث بازرسیها، غنیسازی، سطح غنیسازی، اورانیوم ۶۰ درصد و اینکه آیا آنچه آمریکاییها مطرح میکنند، یعنی غنیسازی صفر، مدنظر است یا تعلیق کوتاهمدت؟ اینها همه مباحث فنی است و طبیعی است که طرفین درباره آن چانهزنی کنند.
اگر این موارد حل شود، ممکن است آمریکاییها موضوعات دیگری را نیز مطرح کنند. باید مشخص شود که در مقابل هر بحث، چه تحریمهایی برداشته میشود. طبیعی است که همه تحریمها یکجا برداشته نخواهد شد.
توجه داشته باشید که همه تحریمها، هستهای نیست. تحریمهای دیگری نیز در زمینههای متعدد وجود دارد که اخیراً در موضوع حقوق بشر و مسائل دیگر، از جمله مسائل منطقهای، موشکی و اوکراین، اعمال شده است. همچنین تحریمهای سازمان ملل نیز وجود دارد. همه اینها تحریمهایی بههمپیوسته هستند.
تحلیل این روند ساده نیست که تصور کنیم با یک دور مذاکره، مسائل حل خواهد شد. در حال حاضر، آنچه در این مرحله وجود دارد، انتقال مواضع است و هنوز به نظر نمیرسد توافقی صورت گرفته باشد.
مشکل اساسی دیگر این است که باید کل دولت آمریکا، نه تنها رئیسجمهوری بلکه دستگاههای دولتی مانند وزارت خارجه و همچنین کنگره و وزارت خزانهداری به صورت دوحزبی آن را بپذیرند.
اگر این اتفاق نیفتد، همان مشکلی که در برجام به وجود آمد تکرار میشود. توافقی که اوباما امضا کرد اما دولت بعدی آن را لغو یا اجرا نکرد.
اینها همه مسائلی است که باید در این دوره مذاکرات روشن شود. بهویژه در زمینه تحریمهای بانکی و نفتی که همه با هم و صرفاً به دلیل هستهای تحریم نشدهاند. شرایط مذاکراتی بسیار پیچیده و مبهم است.
فعلا طرفین در حال انتقال مواضع خود هستند و تا زمانی که دور میز ننشینند، بهصورت موردی مذاکره نکنند و به توافق نرسند، نمیتوان پیشبینی کرد که سرنوشت این مذاکرات به کجا خواهد انجامید.