تعادل نَش در صلح سرد | آیا میتوان به پایداری آتشبس کنونی امید داشت؟
آیا میتوان به پایداری آتشبس کنونی امید داشت؟ هر دو طرف ایران و آمریکا به یک «وضعیت پرهزینه» رسیدهاند. از نظر ترامپ و دولت وی، ادامه جنگ در آستانه فشارهای داخلی اقتصادی که از احتمال رسیدن نفت به قیمتهای ۲۰۰ دلاری و حتی بیشتر نشأت میگرفت، امری ناممکن تلقی میشد. از سوی دیگر، ایران با تثبیت پیروزی راهبردی خود و نمایش قدرت موشکی (عملیات وعده صادق۴)، اکنون ترجیح میدهد از موضع قدرت و دست برتر وارد مذاکرات شود. پس اگرچه این آتشبس یک صلح دائمی نیست، احتمال رسیدن به یک «تعادل نش» (Nash Equilibrium) جدید قابل تصور است که در چنین تعادلی هزینه شروع دوباره جنگ برای هر دو طرف به شدت افزایش یافته است.
به گزارش چندثانیه آنلاین، جعفر خیرخواهان؛ اقتصاددان در دنیای اقتصاد نوشت: ایران و آمریکا پس از جنگ ۴۰روزه به «وضعیت پرهزینه» رسیدهاند که ادامه جنگ را برای هر دو ناممکن کرده است.
آمریکا با خطر نفت ۲۰۰دلاری، سقوط بازارهای مالی و افزایش فشارهای داخلی مواجه بود و ایران نیز پس از تثبیت «پیروزی راهبردی» و نمایش قدرت موشکی ترجیح میدهد از موضع قدرت وارد مذاکره شود.
این آتشبس صلح دائمی نیست، اما امکان شکلگیری «تعادل نش» وجود دارد؛ وضعیتی که در آن هزینه آغاز دوباره جنگ برای هر دو طرف بسیار بالا رفته است.
بهجای فروپاشی، ایران بهعنوان «قدرت تنظیمگر» در اقتصاد انرژی جهان تثبیت شده و جهان باید با «ایران بازتعریفشده» کنار بیاید. تعادل نش به این معناست که هیچکدام از طرفین با تغییر یکجانبه راهبرد خود وضعیت بهتری بهدست نمیآورد. ادامه جنگ برای آمریکا به معنای نفت چندصددلاری و خطر درگیری هستهای و برای ایران تخریب زیربناهای اقتصادی بود.
قدرت بازدارندگی ایران از عدمتقارن هزینهها ناشی شد: «فناوری ارزان در برابر فناوری گران». هزینه دفاع برای طرف مقابل چند برابر هزینه حمله ایران بود و این عدمتقارن واشنگتن را به پذیرش آتشبس سوق داد.
ایران همچنین از تنگه هرمز بهعنوان ابزار ایجاد تعادل استفاده کرد و نشان داد میتواند جریان انرژی را مختل کند.
تثبیت سریع رهبری جدید، ابهام راهبردی را از بین برد و نشان داد ساختار ایران پایدار است.
نتیجه این وضعیت «صلح سرد و مسلح» است که در آن خروج از تعادل برای هر دو طرف هزینهای سنگین و حالت «باخت–باخت» خواهد داشت.