چرا لحن واشنگتن تغییر کرد و خطر تشدید تنش بالا رفت؟

شمس‌الواعظین، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی: دولت امریکا در حال دنبال کردن مدلی است که من از آن به عنوان «مدل جنگ ۱۲ روزه» یاد می‌کنم؛ ابتدا فضا را خوش‌بینانه توصیف می‌کند، بعد پالس‌های مثبت می‌فرستد، سپس خواسته‌ها و شروطش را بالا می‌برد و در نهایت مهلت تعیین می‌کند که اگر ایران نپذیرفت، جنگ شروع می‌شود. این الگو عملا تبدیل شده به سبک برخورد ایالات متحده، به‌ویژه دولت ترامپ، با مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای. 

ایران دست خالی نیست. ایران روی زمین خودش ایستاده، در حالی که طرف مقابل عمدتا در دریاهاست. اهدافی که ایران می‌تواند مورد حمله قرار بدهد، قادر است هیبت ایالات متحده امریکا را با تهدید جدی مواجه کند. اگر توانمندی‌هایی برای غرق کردن ناوها وجود داشته باشد، آن‌ها هم در زمره اهرم‌های ایران در برابر ایالات متحده قرار می‌گیرند. 

بعد از اجلاس ژنو، لحن ایالات متحده تغییر کرد و همزمان لحن اسراییلی‌ها هم تندتر شد. جابه‌جایی‌ها و آماده‌باش‌های پدافندی و ورود هواپیماهای اف‑۲۲ که ماموریت اصلی‌شان مقابله با رادارها و سامانه‌های پدافندی است، همگی نشانه حساس بودن شرایط است. ترامپ هم یک مهلت ۱۲ تا ۱۵ روزه تعیین کرده و فعلا موضوع فقط و فقط پرونده هسته‌ای است. 

ایالات متحده قصد دارد ایران را از سپر جنوبی دو ابرقدرت اتمی، یعنی چین و روسیه، خارج کند. امریکا ایران را حلقه ضعیف‌تر این زنجیره می‌داند و می‌خواهد این مثلث را در هم بشکند تا بتواند بر منابع انرژی مسلط شود. اما سوال این است که آیا چین و روسیه حاضرند سپر جنوبی خودشان را داوطلبانه در اختیار ایالات متحده قرار بدهند؟ بسیاری از کارشناسان معتقدند نه، و چین ممکن است به صورت خاموش و غیرعلنی به کمک ایران بیاید. 

سوال اصلی استراتژیست‌ها این است که ساعت اول یا دوم جنگ با ایران چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر ایران جنگ را طولانی کند، امریکا که به تصمیم کنگره نیاز دارد چه خواهد کرد؟ پاسخ غالب این است که جمهوری اسلامی به این راحتی تسلیم نمی‌شود. به همین دلیل، من معتقدم در وضعیت ۵۰–۵۰ هستیم؛ شخصا امیدوارم سایه جنگ از میهن دور شود و از طریق توافق یا ترک مخاصمه به وضعیت عادی بازگردیم.