۸ علت سوزش گلو و تسکین آن

سوزش گلو همیشه نشانه سرماخوردگی نیست. عفونت‌های ویروسی، رفلاکس اسید معده، آلرژی، خشکی هوا و التهاب مری نیز می‌توانند باعث این احساس شوند. شناخت علائم همراه کمک می‌کند علت احتمالی بهتر مشخص شود و بدانیم چه زمانی مراقبت خانگی کافی است و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد. 

1. سرماخوردگی و آنفلوآنزا

عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی از علل شایع سوزش و درد گلو هستند. این احساس ممکن است با آبریزش بینی، سرفه، سردرد، خستگی، بدن درد یا تب همراه باشد. 

استراحت، نوشیدن مایعات کافی و غرغره آب نمک ولرم می‌توانند به تسکین علائم کمک کنند. عسل نیز برای کاهش سرفه در افراد بالای یک سال مفید است، اما نباید به کودکان زیر یک سال داده شود. آنتی بیوتیک‌ها بر عفونت‌های ویروسی اثری ندارند. 

2. التهاب لوزه‌ها

لوزه‌ها بخشی از دستگاه ایمنی بدن هستند و در پشت گلو قرار دارند. عفونت‌های ویروسی و گاهی باکتریایی می‌توانند باعث التهاب و تورم آن‌ها شوند. 

درد هنگام بلع، قرمزی لوزه ها، تب، سردرد و تورم غدد لنفاوی گردن از علائم احتمالی این بیماری هستند. بیشتر موارد ویروسی با مراقبت حمایتی بهبود می‌یابند، اما در صورت احتمال عفونت باکتریایی ممکن است آزمایش و درمان پزشکی لازم باشد. 

3. رفلاکس اسید معده

در بیماری رفلاکس معده به مری، محتویات معده به سمت مری باز می‌گردند و گاهی تا گلو می‌رسند. این اتفاق می‌تواند باعث سوزش گلو، گرفتگی صدا، سرفه خشک، احساس وجود توده در گلو و مزه ترش در دهان شود. 

علائم در برخی افراد پس از غذا خوردن یا هنگام دراز کشیدن تشدید می‌شوند. پرهیز از دراز کشیدن تا حدود ۳ ساعت پس از غذا، کاهش حجم وعده‌های غذایی و شناسایی خوراکی‌های محرک می‌تواند مفید باشد. علائم مداوم یا دشواری در بلع نیازمند ارزیابی پزشکی است. 

4. گلودرد استرپتوکوکی

این عفونت باکتریایی می‌تواند باعث شروع ناگهانی گلودرد، تب، درد هنگام بلع و تورم لوزه‌ها شود. گاهی لکه‌های سفید روی لوزه‌ها نیز دیده می‌شوند. برخلاف بسیاری از عفونت‌های ویروسی، سرفه و آبریزش بینی در گلودرد استرپتوکوکی معمول نیستند. 

با این حال، ظاهر گلو به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست و ممکن است آزمایش لازم باشد. در صورت تایید عفونت، پزشک آنتی بیوتیک مناسب تجویز می‌کند. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک توصیه نمی‌شود. 

5. مونونوکلئوز عفونی

مونونوکلئوز عفونی که اغلب با ویروس اپشتین بار ارتباط دارد، در نوجوانان و جوانان شایع‌تر است. گلودرد، تب، تورم غدد لنفاوی و خستگی شدید از علائم آن هستند و خستگی ممکن است هفته‌ها ادامه پیدا کند. 

درمان عمدتا بر استراحت، نوشیدن مایعات و کنترل علائم متمرکز است. در صورت ابتلا، باید از ورزش‌های برخوردی و فعالیت‌هایی که احتمال ضربه به شکم دارند تا زمان توصیه شده توسط پزشک پرهیز کرد؛ زیرا بزرگ شدن طحال در برخی بیماران خطر پارگی آن را افزایش می‌دهد. 

6. سندرم سوزش دهان

سندرم سوزش دهان با احساس سوزش یا گزگز در زبان، لب‌ها یا بخش‌های دیگر دهان شناخته می‌شود و ممکن است با خشکی دهان یا تغییر حس چشایی همراه باشد. این اختلال با سوزش گلو به تنهایی یکسان نیست. 

علل احتمالی آن متنوع هستند و گاهی علت مشخصی پیدا نمی‌شود. مشکلات دهان و دندان، خشکی دهان، برخی داروها و کمبودهای تغذیه‌ای باید در ارزیابی اولیه در نظر گرفته شوند. درمان به علت زمینه‌ای بستگی دارد و استفاده از یخ یا نوشیدنی خنک ممکن است موقتا ناراحتی را کاهش دهد. 

7. التهاب مری

التهاب مری ممکن است در اثر رفلاکس، بعضی داروها، عفونت‌ها یا ازوفاژیت ائوزینوفیلیک ایجاد شود. این نوع آخر با واکنش التهابی مرتبط با ائوزینوفیل‌ها در مری ارتباط دارد. 

سوزش پشت جناغ، درد هنگام بلع و احساس گیر کردن غذا از نشانه‌های احتمالی التهاب مری هستند. در ازوفاژیت ائوزینوفیلیک، دشواری در بلع غذاهای جامد ممکن است از علائم مهم باشد. تشخیص این بیماری گاهی به آندوسکوپی و نمونه برداری نیاز دارد و درمان آن باید بر اساس علت مشخص شود. 

8. آلرژی، خشکی هوا و محرک‌های محیطی

هوای خشک، دود سیگار، آلودگی هوا، مواد شیمیایی محرک و تنفس از راه دهان می‌توانند مخاط گلو را تحریک کنند. آلرژی نیز با ایجاد ترشحات پشت بینی ممکن است باعث سرفه، احساس خراشیدگی یا سوزش گلو شود. 

نوشیدن آب کافی، دوری از دود و بوهای محرک، استفاده از دستگاه بخور تمیز در هوای خشک و شست و شوی بینی با محلول نمکی آماده می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند. اگر سوزش به طور مکرر باز می‌گردد، بررسی آلرژی یا سایر علل احتمالی اهمیت دارد. 

روش‌های خانگی برای تسکین سوزش گلو

نوشیدن آب و مایعات ولرم یا خنک، متناسب با چیزی که احساس بهتری ایجاد می‌کند. 

غرغره آب نمک ولرم؛ برای کودکانی که قادر به غرغره ایمن نیستند مناسب نیست. 

مصرف عسل برای تسکین سرفه در افراد بالای یک سال. 

استراحت کافی و پرهیز از دود، آلودگی و سایر محرک ها. 

پرهیز از غذا خوردن در فاصله نزدیک به خواب، در صورت وجود علائم رفلاکس. 

این روش‌ها می‌توانند ناراحتی را کاهش دهند، اما جایگزین درمان علت زمینه‌ای نیستند. اگر علائم شدید هستند یا بهبود پیدا نمی‌کنند، نباید مراجعه پزشکی را به تاخیر انداخت. 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ 

اگر سوزش گلو بیش از یک تا دو هفته ادامه پیدا کند، مرتب تکرار شود یا با تب پایدار، توده گردن، گرفتگی صدای ماندگار، کاهش وزن بی‌دلیل یا دشواری در بلع همراه باشد، ارزیابی پزشکی لازم است. 

در صورت دشواری در تنفس، ناتوانی در بلع آب دهان، تورم سریع گلو یا گردن یا ناتوانی در نوشیدن مایعات، باید فورا به اورژانس مراجعه کرد. 

توصیه پزشکی: این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. علت سوزش گلو و درمان مناسب آن به مدت علائم، نشانه‌های همراه و وضعیت سلامت هر فرد بستگی دارد.