تخصیص برابر سهمیه بنزین به هر ایرانی زیر ذره بین | حسن حیدری: مردم نباید فقط پرداخت‌کننده هزینه اصلاحات باشند

حسن حیدری، دانشیار اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس:

پیش از آنکه درباره نحوه توزیع بنزین تصمیم بگیریم، باید پاسخ دهیم: آیا قرار است مصرف انرژی را تقسیم کنیم یا ثروت انرژی کشور را؟

وقتی به هر ایرانی سهمیه بنزین می‌دهیم، در حال توزیع مصرف هستیم، نه دارایی انرژی. فرد مالک نفت و گاز نمی‌شود؛ فقط حق دریافت مقدار مشخصی انرژی پیدا می‌کند.

اگر منابع طبیعی متعلق به همه ایرانیان است، منطقی‌تر است درباره مالکیت بخشی از ثروت انرژی صحبت کنیم. در حالت ایده‌آل، هر ایرانی سهمی برابر از دارایی‌های نفت و گاز داشته باشد.

صندوق توسعه ملی با هدف تبدیل درآمدهای نفتی به دارایی بین‌نسلی ایجاد شد، اما تجربه نشان داد ایجاد صندوق روی کاغذ کافی نیست؛ مشکل اصلی، استقلال آن از دولت بوده است.

ایده سهم برابر بنزین، جایگزین توزیع ثروت انرژی نیست؛ زیرا به جای ایجاد دارایی، باز هم در حال توزیع جریان مصرف هستیم.

اگر اصلاح قیمت انرژی انجام شود، مردم نباید فقط هزینه‌پرداز باشند، بلکه باید در منافع آن نیز شریک شوند.

مسئله اصلی این است: چگونه رابطه مردم با ثروت انرژی را از رابطه مصرف‌کننده با سهمیه، به رابطه شهروند با دارایی تبدیل کنیم؟