اگر تحریم نمی‌شدیم، امروز چقدر ثروتمندتر بودیم؟
اگر ایران با موج تحریم‌های شدید از ابتدای دهه ۱۳۹۰ مواجه نمی‌شد، وضعیت اقتصادی مردم امروز چگونه بود؟
بررسی پژوهش‌های اقتصادی نشان می‌دهد تحریم‌ها علاوه بر کاهش تولید و درآمد سرانه، مصرف خانوارها را پایین آورده، فقر را افزایش داده و به کوچک شدن طبقه متوسط دامن زده‌اند.
بر اساس مطالعه‌ای منتشرشده در مرکز پژوهش‌های مجلس، تحریم‌ها در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ به‌طور متوسط با کاهش سالانه حدود ۸۵۰ دلار، معادل ۱۶ درصد، در درآمد سرانه ایران همراه بوده‌اند.
پژوهش دیگری نیز از کاهش حدود ۱۷ درصدی تولید ناخالص داخلی واقعی در مقایسه با سناریوی فرضی بدون تحریم خبر می‌دهد.
آثار این فشار اقتصادی میان خانوارها یکسان نبوده است.
مطالعات نشان می‌دهند خانوارهای کم‌درآمد آسیب‌پذیری بیشتری در برابر کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه‌ها داشته‌اند.
در مجموع، هزینه تحریم تنها درآمد ازدست‌رفته نیست؛ سرمایه‌گذاری‌های انجام‌نشده، فرصت‌های شغلی ازدست‌رفته و رفاهی است که می‌توانست به زندگی مردم اضافه شود. البته عواملی مانند سوءمدیریت اقتصادی، نوسانات قیمت نفت و همه‌گیری کرونا نیز در این روند نقش داشته‌اند.