اقتصاددان برنده نوبل: چگونه انرژی میتواند به نقطهضعف اقتصادی آمریکا تبدیل شود؟
جانسون معتقد است این وضعیت میتواند از یک مسئله اقتصادی به چالشی سیاسی تبدیل شود. به گفته او، افزایش هزینههای زندگی ممکن است بر فضای سیاسی داخلی آمریکا تأثیر بگذارد و حتی در نتایج انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر ۲۰۲۶ نقش داشته باشد.
سایمون جانسون، اقتصاددان برجسته و برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۴، در تحلیلی برای پایگاه «پروژه سندیکیت» به این پرسش پرداخته است که چرا ابزاری که سالها در اختیار آمریکا برای اعمال فشار اقتصادی بر دیگر کشورها بود، اکنون میتواند به عاملی برای فشار بر خود ایالات متحده تبدیل شود.
به گزارش چند ثانیه، به گفته او، تحریمهای آمریکا در گذشته به دلیل سلطه دلار در نظام مالی جهانی از قدرت بالایی برخوردار بودند و میتوانستند اقتصاد کشورها را به شدت تحت فشار قرار دهند. اما به باور این اقتصاددان، تحولات اخیر نشان میدهد که در برخی شرایط، معادله فشار اقتصادی میتواند تغییر کند.
جانسون که پیشتر اقتصاددان ارشد صندوق بینالمللی پول بوده است، استدلال میکند که ایران با تکیه بر برخی اهرمهای راهبردی در بازار انرژی توانسته معادلات عرضه نفت را تغییر دهد.
به گفته او، در شرایطی که صادرات نفت ایران به چین ادامه دارد، کاهش یا تهدید به کاهش عرضه نفت از سوی برخی تولیدکنندگان منطقه میتواند توازن بازار جهانی انرژی را بر هم بزند و به افزایش شدید قیمت نفت منجر شود.
به نوشته جانسون، افزایش قیمت جهانی نفت به سرعت به بازار داخلی آمریکا منتقل میشود. در نتیجه قیمت بنزین و گازوئیل افزایش مییابد و این موضوع فشار قابل توجهی بر خانوارهای آمریکایی وارد میکند.
اما اثر این افزایش تنها به سوخت محدود نمیشود. بالا رفتن قیمت انرژی هزینههای حملونقل را نیز افزایش میدهد و در نهایت موجب بالا رفتن قیمت کالاها، از جمله مواد غذایی و محصولات مصرفی میشود.
در این تحلیل تأکید شده است که افزایش هزینه سوخت میتواند برای بخشهایی از جامعه آمریکا که وابستگی بیشتری به خودرو دارند بسیار پرهزینه باشد. همچنین کشاورزان نیز به دلیل افزایش قیمت سوخت و کود با فشار اقتصادی بیشتری روبهرو میشوند.
جانسون معتقد است این وضعیت میتواند از یک مسئله اقتصادی به چالشی سیاسی تبدیل شود. به گفته او، افزایش هزینههای زندگی ممکن است بر فضای سیاسی داخلی آمریکا تأثیر بگذارد و حتی در نتایج انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر ۲۰۲۶ نقش داشته باشد.
او در نهایت مینویسد که با نزدیک شدن به زمان انتخابات، هزینههای اقتصادی و سیاسی بحران انرژی برای دولت آمریکا افزایش مییابد و این عامل میتواند در محاسبات سیاسی طرفهای مختلف نقش مهمی ایفا کند.