در بحران نفتی کدام دارایی‌ها سود می‌برند؟

در دوره‌های بحران نفتی و شوک‌های عرضه در بازار انرژی، برخی دارایی‌ها و بخش‌های اقتصادی معمولاً بیشترین سود را از افزایش قیمت نفت می‌برند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ نفتی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری انرژی، قراردادهای آتی نفت و برخی کالاهای مرتبط با انرژی در چنین شرایطی عملکرد بهتری نسبت به سایر بازارها دارند.

به گزارش چند ثانیه، کارشناسان بازار می‌گویند زمانی که قیمت نفت به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک یا اختلال در عرضه افزایش می‌یابد، دارایی‌هایی که مستقیماً به تولید انرژی و کالاهای خام وابسته هستند بیشترین رشد را تجربه می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین ابزارهای سرمایه‌گذاری در این بخش صندوق Energy Select Sector SPDR Fund (XLE) است. این صندوق قابل معامله در بورس (ETF) عملکرد شرکت‌های بزرگ انرژی آمریکا را دنبال می‌کند. در ترکیب دارایی‌های این صندوق، شرکت‌هایی مانند Exxon Mobil و Chevron سهم قابل توجهی دارند و در مجموع بیش از ۴۰ درصد از پرتفوی آن را تشکیل می‌دهند. این صندوق در سال ۲۰۲۲ بیش از ۵۰ درصد رشد کرد و عملکردی بهتر از بسیاری از بخش‌های دیگر بازار داشت.

در میان شرکت‌های نفتی، اکسون موبیل (Exxon Mobil – XOM) یکی از بزرگ‌ترین برندگان افزایش قیمت نفت محسوب می‌شود. این شرکت در سال ۲۰۲۲ بیش از ۵۵ میلیارد دلار سود خالص ثبت کرد؛ زمانی که قیمت نفت برنت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده بود. اکسون موبیل با تولید حدود ۳.۷ میلیون بشکه نفت در روز، در زمان جهش قیمت‌ها از حاشیه سود بالای بخش بالادستی صنعت نفت بهره می‌برد.

شرکت بزرگ دیگر در این حوزه شورون (Chevron – CVX) است که در سال ۲۰۲۲ حدود ۳۶ میلیارد دلار سود گزارش کرد. این شرکت با نقطه سر به سر تولید کمتر از ۵۰ دلار برای هر بشکه، در زمان افزایش قیمت نفت سودآوری بیشتری تجربه می‌کند. شورون با تولید حدود ۳ میلیون بشکه معادل نفت در روز و اجرای برنامه بازخرید سهام ۷۵ میلیارد دلاری نیز سرمایه قابل توجهی به سهامداران بازگردانده است.

در کنار سهام شرکت‌ها، خود نفت خام نیز یکی از اصلی‌ترین دارایی‌هایی است که در زمان بحران‌ها رشد می‌کند. در شوک‌های عرضه، قیمت نفت برنت و WTI می‌تواند جهش شدیدی داشته باشد؛ به‌طوری که در بحران‌هایی مانند افزایش قیمت نفت در سال ۲۰۰۸ و شوک انرژی سال ۲۰۲۲، قیمت نفت برنت حتی از ۱۲۰ دلار در هر بشکه نیز عبور کرد. بازار جهانی نفت با حجمی حدود ۱۰۰ میلیون بشکه در روز نقش مهمی در تعیین تورم جهانی، تراز تجاری کشورها و درآمدهای انرژی دارد.

در چنین شرایطی، طلا (Gold) نیز معمولاً به‌عنوان یک دارایی امن مورد توجه قرار می‌گیرد. طلا در دوره‌های شوک نفتی به دلیل افزایش تورم و ریسک‌های ژئوپلیتیک رشد می‌کند و در دوره‌های اوج بحران حتی به حدود ۲۰۷۰ دلار در هر اونس نیز رسیده است. ارزش بازار جهانی طلا حدود ۱۳ تریلیون دلار برآورد می‌شود و بسیاری از سرمایه‌گذاران از آن به‌عنوان پوشش ریسک در برابر کاهش ارزش ارزها، کاهش نرخ بهره واقعی و بی‌ثباتی اقتصاد کلان استفاده می‌کنند.

از سوی دیگر، دلار آمریکا (US Dollar Index – DXY) نیز در زمان بحران‌ها معمولاً تقویت می‌شود. دلار به دلیل جایگاه خود به‌عنوان دارایی امن جهانی و سهم حدود ۵۸ درصدی در ذخایر ارزی جهان در زمان تنش‌های اقتصادی تقاضای بیشتری پیدا می‌کند. علاوه بر این، از آنجا که نفت در بازارهای جهانی به دلار قیمت‌گذاری می‌شود، افزایش قیمت نفت باعث افزایش تقاضای جهانی برای دلار می‌شود؛ موضوعی که به‌ویژه در دوره‌های سیاست‌های پولی انقباضی فدرال رزرو می‌تواند قدرت دلار را بیشتر کند.

علاوه بر این موارد، در بحران‌های انرژی دارایی‌های دیگری نیز ممکن است رشد کنند؛ از جمله گاز طبیعی که معمولاً همزمان با نفت افزایش قیمت پیدا می‌کند، اقتصادها و ارزهای وابسته به صادرات نفت که ممکن است تقویت شوند، و در برخی شرایط سهام شرکت‌های دفاعی اگر بحران ماهیت ژئوپلیتیکی داشته باشد.

در نهایت، عملکرد این دارایی‌ها به شدت بحران، مدت‌زمان اختلال در عرضه انرژی و واکنش سیاست‌های پولی و اقتصادی کشورها بستگی دارد. در بسیاری از موارد، ترکیبی از افزایش قیمت انرژی، تورم بالاتر و نااطمینانی ژئوپلیتیکی باعث می‌شود سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های مرتبط با انرژی و پناهگاه‌های امن مالی حرکت کنند./چندثانیه