سلاح ورزی: بعد از توافق ایران و آمریکا ممکن است دلار تا ۱۴۰-۱۵۰ تومان پایین بیاید

حسین سلاح‌ورزی نوشت: اگر توافقی حاصل شود، به احتمال زیاد بازار در کوتاه‌مدت واکنش هیجانی نشان می‌دهد و ممکن است دلار افت قابل‌توجهی را تجربه کند. حتی کاهش ۲۰ تا ۳۰درصدی هم دور از ذهن نیست. بازار ایران همیشه در واکنش به اخبار سیاسی دچار افراط می‌شود؛ چه در صعود و چه در نزول. بنابراین ممکن است برای مدتی نرخ‌هایی در محدوده ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان دیده شود. اما اینکه بعضی‌ها تصور می‌کنند دلار به ارقام خیلی پایین‌تر برمی‌گردد، به نظر من چندان واقع‌بینانه نیست؛ مگر اینکه توافقی بسیار گسترده، پایدار و همراه با اصلاحات جدی اقتصادی در داخل شکل بگیرد که فعلا نشانه روشنی از آن دیده نمی‌شود. 

حسین سلاح‌ورزی در یادداشتی با عنوان «دلار سیاسی» نوشت: کاهش این روزهای قیمت دلار و سکه را نباید صرفا یک نوسان عادی بازار دانست. واقعیت این است که بازار ارز ایران سال‌هاست بیشتر از آنکه فقط به متغیرهای اقتصادی واکنش نشان بدهد، به «ریسک سیاسی» واکنش نشان می‌دهد. الان هم بخش مهمی از کاهش قیمت‌ها ناشی از این است که بازار احساس می‌کند احتمال توافق میان ایران و امریکا بیشتر شده و در نتیجه بخشی از نگرانی‌ها درباره آینده کمتر شده است. اما مساله مهم اینجاست که بسیاری یا بیش از حد خوشبین هستند یا صرفا هیجانی تحلیل می‌کنند. اگر بخواهیم واقع‌بینانه نگاه کنیم، باید بین «اثر روانی توافق» و «اثر واقعی اقتصادی توافق» تفاوت قائل شویم. بازار معمولا قبل از وقوع اتفاقات واکنش نشان می‌دهد. یعنی صرف اینکه احتمال توافق بالا برود، می‌تواند باعث ریزش دلار شود؛ حتی قبل از اینکه هنوز چیزی عملا اجرا شده باشد، چون بخشی از قیمت فعلی دلار در ایران فقط قیمت واقعی ارز نیست؛ بخشی از آن در واقع قیمت ترس، نااطمینانی، تحریم، نگرانی از جنگ، محدودیت نقل و انتقال پول و بی‌اعتمادی به آینده اقتصاد است. طبیعی است اگر بازار احساس کند این ریسک‌ها کمتر می‌شود، قیمت‌ها عقب‌نشینی کنند. اما این تصور که اگر توافق شود ناگهان همه چیز به شرایط سال‌های اول برجام برمی‌گردد، به نظر من تحلیل دقیقی نیست. اقتصاد امروز ایران با اقتصاد سال ۱۳۹۴ تفاوت زیادی دارد. آن زمان هنوز حجم نقدینگی تا این حد بزرگ نشده بود، فرسودگی اقتصادی به این شدت نبود، سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی تا این اندازه آسیب ندیده بود و مهم‌تر از همه، سطح اعتماد عمومی به اقتصاد و پول ملی مثل امروز تخریب نشده بود. مشکل اقتصاد ایران فقط تحریم نیست که با یک توافق همه چیز حل شود. ما امروز با تورم مزمن، کسری بودجه سنگین، ناترازی جدی بانک‌ها، رشد بی‌رویه نقدینگی و کاهش سرمایه‌گذاری مواجهیم. حتی اگر توافق هم صورت بگیرد، این مشکلات یک شبه از بین نمی‌روند. توافق می‌تواند فشار را کمتر کند، می‌تواند بخشی از ریسک را حذف کند.