رمزگشایی رویترز از سفر ترامپ به پکن | چین رابطه راهبردی با ایران را قربانی خواسته آمریکا می کند؟

همزمان با حضور دونالد ترامپ در چین، خبرگزاری رویترز در گزارشی مفصل به ابعاد رقابت آمریکا و چین بر سر پرونده ایران پرداخته و نوشته است که دولت دونالد ترامپ امیدوار است پکن بتواند تهران را به سمت توافق با واشنگتن سوق دهد، اما در مقابل، چین تمایل چندانی به قربانی کردن روابط راهبردی خود با ایران ندارد. 

بر اساس این گزارش، تحلیلگران معتقدند هرچند ممکن است «شی جین‌پینگ» با ترغیب رهبران ایران به بازگشت به میز مذاکره موافقت کند، اما بعید است حاضر شود حمایت اقتصادی از مهم‌ترین شریک پکن در خاورمیانه را کاهش دهد یا صادرات کالاهای دو منظوره مورد نیاز ارتش ایران را متوقف سازد. 

رویترز می‌نویسد در مقابل، ترامپ نیز ابزارهای قابل توجهی برای فشار بر چین در اختیار دارد؛ از جمله تهدید به تحریم بانک‌های بزرگ چینی. با این حال، استفاده از این ابزارها می‌تواند هزینه‌ای سنگین و حتی غیرقابل تحمل برای اقتصاد آمریکا به همراه داشته باشد. 

این گزارش می‌افزاید امیدها برای دستیابی ایران و آمریکا به توافقی جهت پایان دادن به درگیری‌ها – که موجب افزایش شدید قیمت نفت شده – به‌طور قابل توجهی کاهش یافته و آتش‌بس میان دو طرف نیز بیش از گذشته شکننده به نظر می‌رسد. 

به نوشته رویترز، دو منبع مطلع از برنامه‌ریزی‌های نشست‌های اخیر میان مقامات آمریکایی و چینی گفته‌اند که مشاوران ترامپ، چین را – به‌عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران – یکی از معدود بازیگرانی می‌دانند که توانایی متقاعد کردن تصمیم‌گیران ایرانی برای نهایی کردن توافق با واشنگتن را دارد. با این حال، در شرایطی که آمریکا ابزار کافی برای وادار کردن چین در اختیار ندارد، تلاش می‌کند رهبران پکن را قانع کند که پایان جنگ به سود منافع خود چین است. 

رویترز در ادامه به منافع متضاد چین در این بحران اشاره کرده و نوشته است که پکن از یک سو خواهان باز ماندن تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که نیروهای نظامی ایران عبور و مرور در آن را محدود کرده‌اند. حدود یک‌پنجم نفت جهان و بخش بزرگی از نفت مورد نیاز چین از این مسیر عبور می‌کند. 

اما از سوی دیگر، ایران همچنان یک متحد راهبردی مهم برای چین در منطقه محسوب می‌شود و نقشی موازنه‌گر در برابر آمریکا دارد. افزون بر این، جنگ جاری – با وجود آسیب‌های اقتصادی برای چین – موجب شده تمرکز نظامی و دیپلماتیک آمریکا از منطقه هند – اقیانوسیه منحرف شود؛ مسئله‌ای که به سود پکن ارزیابی می‌شود. 

بر همین اساس، تحلیلگران معتقدند این عوامل مانع از آن خواهد شد که شی جین‌پینگ از نفوذ گسترده چین بر ایران برای وادار کردن تهران به پذیرش امتیازهای اساسی استفاده کند. 

در همین ارتباط، «هنریتا لوین» پژوهشگر ارشد اندیشکده شورای روابط راهبردی و بین‌المللی در واشنگتن به رویترز گفت که شی جین‌پینگ با «اعتماد به‌نفسی فزاینده» وارد این مذاکرات می‌شود؛ موضوعی که به عقب‌نشینی ترامپ از جنگ تعرفه‌ای سال گذشته و همچنین این تصور مربوط است که درگیری آمریکا با ایران، تجهیزات و توجه نظامی واشنگتن را از پیرامون چین دور کرده است.