چرا وسواسِ بیش‌ازحد در تمیزی، دشمنِ سیستم ایمنیِ کودکان است؟

به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: فرضیه بهداشت یکی از نظریه‌های مهم در علم ایمنی‌شناسی است که می‌گوید زندگی بیش‌ازحد استریل و دور نگه داشتن کودکان از میکروب‌های طبیعی، می‌تواند باعث ضعیف‌تر شدن سیستم ایمنی آن‌ها شود. در واقع بدن انسان برای یادگیری دفاع از خود، نیاز دارد در دوران کودکی با مقدار مشخصی از باکتری‌ها، ویروس‌ها و آلودگی‌های طبیعی محیط روبه‌رو شود.

سیستم ایمنی کودکان در سال‌های ابتدایی زندگی مانند یک دانش‌آموز در حال آموزش است. اگر این سیستم بیش‌ازحد در محیطی کاملاً ضدعفونی و ایزوله قرار بگیرد، فرصت کافی برای تشخیص عوامل خطرناک و بی‌خطر را پیدا نمی‌کند و ممکن است بعدها واکنش‌های اشتباهی از خود نشان دهد.

بعضی دانشمندان معتقدند افزایش آلرژی، آسم و بیماری‌های خودایمنی در جوامع مدرن تا حدی به همین سبک زندگی بسیار تمیز مرتبط است. کودکانی که ارتباط بیشتری با طبیعت، خاک، حیوانات خانگی یا محیط‌های طبیعی دارند، در برخی مطالعات سیستم ایمنی متعادل‌تری نشان داده‌اند.

این موضوع به معنی بی‌اهمیت بودن بهداشت نیست؛ بلکه تفاوت زیادی بین «بهداشت منطقی» و «وسواس در ضدعفونی» وجود دارد. شستن دست‌ها، رعایت نظافت و پیشگیری از بیماری‌ها ضروری است، اما استفاده دائمی از مواد ضدباکتری قوی برای هر تماس ساده می‌تواند تعادل میکروبی طبیعی بدن را برهم بزند.

بدن انسان میزبان میلیاردها میکروب مفید است که روی پوست، روده و دستگاه تنفسی زندگی می‌کنند و بخشی از سیستم دفاعی ما را تشکیل می‌دهند. از بین بردن مداوم این میکروب‌ها ممکن است توانایی طبیعی بدن برای مقابله با عوامل بیماری‌زا را کاهش دهد.

رشد در محیط‌های کاملاً استریل همچنین می‌تواند بر میکروبیوم روده کودکان اثر بگذارد؛ مجموعه‌ای از باکتری‌های مفید که نقش مهمی در تنظیم ایمنی، متابولیسم و حتی سلامت روان دارند. به همین دلیل دانشمندان امروز بیشتر از گذشته به اهمیت تماس طبیعی با محیط توجه می‌کنند.

در نهایت، هدف فرضیه بهداشت این نیست که کودکان در معرض آلودگی خطرناک قرار بگیرند، بلکه تأکید می‌کند بدن انسان برای قوی شدن، به مقدار متعادلی از تماس با دنیای واقعی نیاز دارد. گاهی کمی خاک، بازی در طبیعت و زندگی کمتر استریل، می‌تواند برای آینده سیستم ایمنی مفیدتر از وسواس دائمی در تمیزی باشد.