راز پشت پوست برنزه؛ وقتی یک ترند مد با سلامت پوست در تضاد قرار گرفت
آفتاب برای بدن ضروری است، اما بیشتر بودن آن لزوماً بهتر نیست؛ چیزی که اهمیت دارد، تعادل میان نیاز بدن و محافظت از پوست است.
به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: نور خورشید یکی از مهمترین منابع طبیعی برای ساخت ویتامین D در بدن است، اما میزان نور موردنیاز برای همه افراد یکسان نیست. رنگ پوست، شدت تابش فرابنفش، موقعیت جغرافیایی، فصل، ساعت روز، میزان پوشش بدن و شرایط فردی میتوانند روی مقدار ویتامین D تولیدشده در پوست تأثیر بگذارند. به همین دلیل نمیتوان یک عدد ثابت، مانند «۱۰ دقیقه آفتاب برای همه»، را بهعنوان نسخهای عمومی برای تمام افراد در نظر گرفت.
پوست انسان در مواجهه با اشعه فرابنفش B میتواند فرایند تولید ویتامین D را آغاز کند؛ با این حال، افزایش مدت تماس با نور خورشید لزوماً به معنای افزایش نامحدود ویتامین D نیست. از سوی دیگر، همان اشعه فرابنفش که در این فرایند نقش دارد، میتواند به سلولهای پوست آسیب برساند. بنابراین قرار گرفتن طولانیمدت زیر نور خورشید با هدف دریافت ویتامین D یا برنزه شدن، بدون توجه به میزان تابش و شرایط فرد، میتواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.
اما رابطه انسان با آفتاب فقط یک موضوع پزشکی نیست. در طول تاریخ، رنگ پوست در جوامع مختلف با طبقه اجتماعی، نوع شغل و سبک زندگی ارتباط داشته است. در بخشهایی از اروپا و آمریکا، پوست روشن برای مدت طولانی نمادی از زندگی مرفه و دور بودن از کارهای سخت در فضای باز محسوب میشد؛ در حالی که پوست تیرهتر و آفتابسوخته میتوانست نشاندهنده کار در مزارع و محیطهای بیرونی باشد.
این نگاه در دهه ۱۹۲۰ بهتدریج تغییر کرد و یکی از مشهورترین چهرههای این تغییر، کوکو شانل بود. در سال ۱۹۲۳، تصاویری از پس از سفر دریایی او در مدیترانه با پوستی برنزه منتشر شد. این اتفاق به شکلگیری نگرشی تازه نسبت به پوست برنزه کمک کرد؛ بهگونهای که برنزه بودن بهتدریج از نشانهای از کار در فضای باز فاصله گرفت و با تعطیلات، سفر، تفریح و سبک زندگی مرفه پیوند خورد.
در واقع، تصویری که از شانل منتشر شد فقط یک عکس از یک طراح مد نبود؛ بلکه در تغییر نگاه فرهنگی به آفتاب و رنگ پوست نقش داشت. از آن دوره به بعد، آفتاب گرفتن و داشتن پوست برنزه در میان بخشهایی از جامعه غربی به یک روند مد تبدیل شد و صنعت گردشگری ساحلی، لباسهای مخصوص آفتاب گرفتن و محصولات برنزهکننده نیز از این تغییر فرهنگی تأثیر گرفتند.
با گذشت زمان، اما نگاه پزشکی به برنزه شدن تغییر کرد. آنچه از نظر زیبایی ممکن است نشانه سلامت و شادابی به نظر برسد، در واقع واکنش دفاعی پوست در برابر آسیب ناشی از اشعه فرابنفش است. قرار گرفتن مکرر و طولانیمدت در معرض UV میتواند باعث آسیب سلولی، ایجاد لک، چینوچروک و پیری زودرس پوست شود و خطر ابتلا به سرطانهای پوست را نیز افزایش دهد.
به همین دلیل، میان «دریافت نور خورشید» و «آفتاب گرفتن برای برنزه شدن» تفاوت مهمی وجود دارد. بدن برای سلامت خود به ویتامین D نیاز دارد، اما این موضوع به معنای نیاز به آفتاب گرفتن طولانی یا سوختن پوست نیست. در افرادی که دریافت ویتامین D از طریق نور خورشید کافی نیست، میتوان با توجه به شرایط فردی و نظر پزشک، از منابع غذایی یا مکملها نیز استفاده کرد.
نکته مهم این است که میزان مناسب مواجهه با آفتاب به شرایط هر فرد بستگی دارد و عواملی مانند شاخص UV، رنگ پوست و محل زندگی میتوانند تفاوت زیادی ایجاد کنند. بنابراین توصیههای عمومی درباره مدت زمان آفتاب گرفتن را نمیتوان بدون در نظر گرفتن این عوامل برای همه افراد یکسان دانست.
داستان کوکو شانل نشان میدهد که حتی یک تغییر ظاهری در یک چهره مشهور میتواند فراتر از دنیای مد اثر بگذارد و نگاه یک جامعه به زیبایی، سبک زندگی و حتی رفتار روزمره را تغییر دهد؛ تغییری که تقریباً یک قرن بعد، هنوز هم در فرهنگ آفتاب گرفتن و علاقه به پوست برنزه دیده میشود.
آفتاب برای بدن ضروری است، اما بیشتر بودن آن لزوماً بهتر نیست؛ چیزی که اهمیت دارد، تعادل میان نیاز بدن و محافظت از پوست است.