سن واقعی بدن؛ چرا بعضیها زودتر پیر میشوند؟
هیچکس نمیتواند ساعت زیستی بدنش را کاملاً متوقف کند؛ اما میتواند روی سرعت حرکت آن اثر بگذارد. شاید سن شناسنامهای قابل تغییر نباشد، اما اینکه بدن با آن سن چطور زندگی کند، تا حد زیادی به انتخابهای سالهای قبل و امروز ما بستگی دارد.
به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: تا حالا به کسی نگاه کردهاید که همسن شماست، اما چهره، انرژی و حتی توان بدنیاش چندین سال متفاوت به نظر میرسد؟ این تفاوت فقط به شانس یا ژنتیک خلاصه نمیشود. واقعیت این است که سن شناسنامهای و سن واقعی بدن همیشه یک عدد نیستند.
فرآیند پیری از سالهای دورتر از چیزی که تصور میکنیم آغاز میشود؛ اما سرعت آن در بدن افراد یکسان نیست. ژنتیک در این میان نقش دارد، ولی سبک زندگی، کیفیت خواب، تغذیه، فعالیت بدنی، استرس طولانیمدت، مصرف دخانیات و حتی میزان قرار گرفتن در معرض نور خورشید میتوانند مسیر پیری را سریعتر یا کندتر کنند.
یکی از مهمترین عوامل، استرس مزمن است. استرسی که ماهها و سالها ادامه پیدا کند، بدن را در وضعیت آمادهباش نگه میدارد و با افزایش التهاب و برهم زدن تعادل هورمونی، به مرور روی قلب، مغز، سیستم ایمنی، پوست و متابولیسم اثر میگذارد. برای همین ممکن است فردی در ظاهر فقط چند سال بزرگتر شده باشد، اما از نظر عملکرد بدنی فاصله بیشتری با سن واقعیاش پیدا کرده باشد.
خواب هم فقط برای رفع خستگی نیست. بدن در زمان خواب فرصت ترمیم پیدا میکند؛ از تنظیم هورمونها و عملکرد سیستم ایمنی گرفته تا بازسازی بافتها. خواب کم یا بیکیفیت، اگر به یک عادت دائمی تبدیل شود، میتواند یکی از قطعات پازل پیری زودرس باشد.
در طرف مقابل، تحرک منظم، تغذیه متعادل، حفظ وزن مناسب، خواب کافی و دوری از سیگار میتوانند به حفظ عملکرد بدن کمک کنند. حتی عضله و قدرت بدنی اهمیت زیادی دارند؛ چون با افزایش سن، کاهش توده عضلانی و قدرت میتواند بخشی از روند طبیعی پیری باشد، اما سرعت این کاهش تا حد زیادی به سبک زندگی وابسته است.
نکته مهم اینجاست: پیری فقط چروک شدن پوست نیست. ممکن است یک نفر چهره جوانی داشته باشد، اما از نظر قلب و عروق، قدرت عضلانی، ظرفیت تنفسی یا سلامت متابولیک وضعیت ضعیفتری داشته باشد. جوان ماندن واقعی بیشتر از آنکه در آینه دیده شود، در عملکرد بدن خودش را نشان میدهد.
در نهایت، هیچکس نمیتواند ساعت زیستی بدنش را کاملاً متوقف کند؛ اما میتواند روی سرعت حرکت آن اثر بگذارد. شاید سن شناسنامهای قابل تغییر نباشد، اما اینکه بدن با آن سن چطور زندگی کند، تا حد زیادی به انتخابهای سالهای قبل و امروز ما بستگی دارد.