روایت همتی از آغاز آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران | ۱۲ میلیارد دلار در گام نخست آزاد می‌شود؟

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی: در چارچوب تفاهم‌نامه ایران و آمریکا، ۱۲ میلیارد دلار از منابع مسدودی ایران در مرحله نخست آزادسازی خواهد شد و همزمان صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی در دوره ۶۰ روزه مذاکرات از معافیت تحریمی برخوردار می‌شود.

آنچه در حال حاضر برای ما ضرورت دارد، امکان استفاده از این منابع است و با توجه به موافقت‌نامه‌ای که در سال ۱۴۰۲ بین ایران و آمریکا امضا شد، منابع آزادشده برای واردات کالاهای اساسی و دارو هزینه شود.

با تخصیص این منابع به کالاهای اساسی، منابع ارزی دیگری که قبلاً برای این منظور در نظر گرفته بودیم، آزاد شده و می‌توانیم آن‌ها را برای سایر نیازها یا ذخیره‌سازی اختصاص دهیم.

چنین الزامی در دو یادداشتی که در جریان مذاکرات به امضا رسیده، وجود ندارد و بحث خرید اجباری از آمریکا مطرح نیست؛ در عین حال، ما هیچ مانعی برای خرید از آمریکا نمی‌بینیم؛ به شرط آنکه نرخ و کیفیت کالاهای اساسی مناسب باشد.

مالکیت این منابع در اختیار بانک مرکزی است و پیش‌تر، بانک مرکزی این منابع را از دولت خریداری کرده و معادل ریالی آن را به دولت پرداخت کرده است؛ بنابراین این منابع جزو ذخایر بانک مرکزی محسوب می‌شوند.

زمانی که بانک مرکزی از این ذخایر برای خرید کالای اساسی هزینه کند، آن کالا را در داخل با نرخ معاملاتی به ریال می‌فروشد و از این طریق، بخشی از نقدینگی موجود در جامعه را جمع‌آوری کرده و شتاب رشد نقدینگی را کاهش می‌دهد.

در طول ۶۰ روزه دوره مذاکرات، امکان تحویل محموله‌های نفت و پتروشیمی در هر بندری، حمل با هر نوع کشتی و واریز وجوه به هر حسابی که شرکت نفت ایران اعلام کند، وجود دارد و امکان تسویه با دلار نیز وجود دارد؛ هرچند استفاده از دلار به اختیار جمهوری اسلامی ایران است.

مزیت این توافق، حذف هزینه‌های نقل‌وانتقالات مالی و پیچیدگی‌های ناشی از تحریم‌هاست؛ البته مسیرهای قبلی برای خنثی‌سازی تحریم‌ها کماکان به قوت خود باقی هستند.