هلیودون؛ دستگاهی که مسیر خورشید را پیش از ساخت ساختمان به معماران نشان میدهد
برای بررسی دقیق این موضوع، معماران و طراحان از ابزاری به نام هلیودون (Heliodon) استفاده میکنند. هلیودون دستگاهی است که حرکت ظاهری خورشید را در آسمان، بر اساس موقعیت جغرافیایی، فصل و ساعت روز شبیهسازی میکند.
به گزارش گروه علم و تکنولوژی چندثانیه آنلاین: شاید تصور کنید طراحی یک ساختمان تنها به نقشهکشی و زیبایی ظاهری محدود میشود، اما یکی از مهمترین عوامل در کیفیت یک بنا، نحوه برخورد آن با نور خورشید است. اینکه نور صبح از کدام پنجره وارد شود، آفتاب ظهر چه مقدار فضای داخلی را گرم کند، یا در تابستان و زمستان سایهها چگونه روی ساختمان بیفتند، همگی در آسایش ساکنان، مصرف انرژی و حتی ارزش نهایی ساختمان نقش مهمی دارند.
برای بررسی دقیق این موضوع، معماران و طراحان از ابزاری به نام هلیودون (Heliodon) استفاده میکنند. هلیودون دستگاهی است که حرکت ظاهری خورشید را در آسمان، بر اساس موقعیت جغرافیایی، فصل و ساعت روز شبیهسازی میکند. معماران ماکت ساختمان را روی این دستگاه قرار میدهند و سپس با تغییر زاویه و موقعیت منبع نور، شرایط واقعی تابش خورشید را در روزها و فصلهای مختلف بازسازی میکنند.
به کمک این شبیهسازی، میتوان پیش از آغاز عملیات ساخت، به پرسشهای مهمی پاسخ داد؛ مانند اینکه کدام اتاقها بیشترین نور طبیعی را دریافت میکنند، آیا در تابستان ساختمان بیش از حد گرم خواهد شد، آیا در زمستان نور کافی به فضای داخلی میرسد، محل مناسب نصب سایهبانها کجاست و ساختمان چه میزان سایه روی محیط اطراف یا ساختمانهای مجاور ایجاد خواهد کرد.
این اطلاعات به معماران کمک میکند تا طراحی را بهینه کنند؛ پنجرهها را در بهترین محل قرار دهند، جهت ساختمان را اصلاح کنند، از اتلاف انرژی جلوگیری کنند و آسایش حرارتی ساکنان را افزایش دهند. در بسیاری از پروژههای معماری پایدار، استفاده از چنین تحلیلهایی باعث کاهش نیاز به سیستمهای سرمایشی و گرمایشی و در نتیجه کاهش مصرف انرژی میشود.
پیش از آنکه نرمافزارهای سهبعدی و شبیهسازیهای رایانهای به ابزار اصلی معماران تبدیل شوند، هلیودون یکی از مهمترین تجهیزات آزمایشگاههای معماری و دانشگاهها بود. با وجود پیشرفت فناوری، این دستگاه هنوز هم در بسیاری از مراکز آموزشی و دفاتر معماری کاربرد دارد، زیرا مشاهده واقعی رفتار نور روی یک ماکت فیزیکی، درک دقیقتری از تأثیر نور و سایه نسبت به بسیاری از شبیهسازیهای دیجیتال ایجاد میکند.
در واقع، هلیودون فقط یک دستگاه نورپردازی نیست؛ بلکه ابزاری است که به معماران اجازه میدهد آینده یک ساختمان را از نگاه خورشید ببینند. ساختمانی که امروز تنها یک ماکت کوچک است، با کمک این ابزار میتواند پیش از ساخته شدن، تمام نورها، سایهها و تغییرات فصلی خود را تجربه کند.
شاید عجیب به نظر برسد، اما گاهی تنها چند درجه تغییر در زاویه یک ساختمان یا جابهجایی یک پنجره، میتواند سالها در مصرف انرژی صرفهجویی کند و کیفیت زندگی ساکنان را به شکل محسوسی افزایش دهد؛ و هلیودون دقیقاً ابزاری است که این تصمیمهای مهم را پیش از ساخت ممکن میکند.