«تق» انگشتها؛ دشمن مفاصل یا یک باور قدیمی
اگر عادت دارید انگشتهایتان را «تقتق» کنید، دلیلی برای ترس از آرتروز صرفاً به خاطر این عادت وجود ندارد. نگرانی اصلی زمانی مطرح میشود که این کار با فشار شدید، درد یا آسیب همراه باشد.
به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: احتمالاً شما هم این جمله را شنیدهاید: «انگشتهایت را نشکن، بعداً آرتروز میگیری!»؛ هشداری که سالها بین خانوادهها تکرار شده و باعث شده خیلیها هر بار با شنیدن صدای «تق» مفصل، نگران آسیبدیدن دستهایشان شوند. اما برخلاف این باور قدیمی، شواهد علمی موجود نشان نمیدهد که شکستن معمولی قولنج انگشتان باعث افزایش خطر آرتروز شود.
صدای «تق» که هنگام کشیدن یا خمکردن انگشت ایجاد میشود، لزوماً نشانه ساییدهشدن استخوانها یا خرابشدن مفصل نیست. داخل مفاصل مایعی وجود دارد که به حرکت روان استخوانها کمک میکند. هنگام کشیدهشدن مفصل، فشار داخل آن تغییر میکند و شرایط مایع مفصلی نیز بهسرعت تغییر میکند؛ همین فرایند با ایجاد و تغییر حبابهای گاز درون مایع مفصلی، صدای مشخص قولنج را ایجاد میکند.
به همین دلیل، شنیدن صدای قولنج بهتنهایی به این معنا نیست که مفصل در حال فرسودهشدن است. مطالعات انجامشده روی افرادی که بهطور مرتب انگشتهای خود را میشکنند نیز ارتباط قابلتوجهی میان این عادت و ابتلا به آرتروز دست پیدا نکردهاند. حتی تعداد دفعات یا مدتزمان این عادت نیز بهطور مشخص بهعنوان عامل ایجاد آرتروز شناخته نشده است.
اما یک تفاوت مهم وجود دارد؛ خود صدای قولنج با فشاری که برای ایجاد آن وارد میکنید یکی نیست. اگر انگشت را به شکل طبیعی و بدون درد حرکت دهید، موضوع با زمانی که برای ایجاد صدای شدید، انگشت را بیش از حد میکشید یا با فشار و پیچش غیرطبیعی دستکاری میکنید، متفاوت است. نیروی بیش از حد میتواند در موارد نادر باعث آسیب بافتهای اطراف مفصل، کشیدگی یا پیچخوردگی شود.
از طرف دیگر، اگر صدای مفصل همراه با درد، تورم، قرمزی، محدودیت حرکتی، گیرکردن انگشت یا احساس بیثباتی باشد، نباید آن را صرفاً یک صدای معمولی تلقی کرد. در چنین شرایطی ممکن است مسئلهای غیر از قولنج ساده وجود داشته باشد و بررسی پزشکی اهمیت پیدا میکند.
نکته جالب اینجاست که بسیاری از افراد بعد از شکستن قولنج، احساس میکنند انگشت یا مفصلشان «سبکتر» و آزادتر شده است. این احساس میتواند با تغییر موقت وضعیت مفصل و تحریک گیرندههای حسی اطراف آن ارتباط داشته باشد؛ اما به این معنا نیست که شکستن قولنج برای سلامت مفصل ضروری است یا باید مرتباً انجام شود.
بنابراین اگر عادت دارید انگشتهایتان را «تقتق» کنید، دلیلی برای ترس از آرتروز صرفاً به خاطر این عادت وجود ندارد. نگرانی اصلی زمانی مطرح میشود که این کار با فشار شدید، درد یا آسیب همراه باشد.
پس دفعه بعد که کسی گفت «قولنج انگشتهایت را نشکن، دستت آرتروز میگیرد»، میتوانید بدانید که این ادعا بیشتر یک باور قدیمی است تا یک واقعیت علمی اثباتشده.