«دنیاگیری خاموش»؛ آنتیبیوتیکها در برابر عفونتهای کودکان ضعیفتر میشوند
آنتیبیوتیک را خودسرانه برای کودک شروع نکنید، داروی باقیمانده از بیماری قبلی را مصرف نکنید و درمان را بدون نظر پزشک تغییر ندهید. بسیاری از عفونتهای شایع مانند سرماخوردگی ویروسی هستند و آنتیبیوتیک روی آنها اثر ندارد. حفظ اثربخشی این داروها فقط مسئله امروز نیست؛ هر مصرف نادرست میتواند به مقاومتر شدن باکتریها و دشوارتر شدن درمان در آینده کمک کند.
به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: اگر امروز یک عفونت باکتریایی در کودک با یک آنتیبیوتیک معمولی درمان شود، آیا همین دارو چند سال دیگر هم اثر خواهد کرد؟ افزایش مقاومت باکتریها نشان میدهد این اطمینان دیگر قطعی نیست. بررسی بیش از ۱۰۶ هزار نمونه باکتریایی از کودکان و نوجوانان در ۸۲ کشور، روند نگرانکننده افزایش مقاومت دارویی را نشان داده؛ بحرانی که به دلیل گسترش تدریجی و کمسروصدایش، از آن بهعنوان «دنیاگیری خاموش» یاد میشود.
مقاومت آنتیبیوتیکی زمانی رخ میدهد که باکتری در برابر دارویی که برای از بین بردنش استفاده میشود، مقاومت پیدا کند. نتیجه ساده اما مهم است: دارویی که زمانی مؤثر بوده، ممکن است دیگر نتواند عفونت را کنترل کند و پزشک مجبور شود سراغ داروهای دیگری برود. این مسئله در کودکان اهمیت ویژهای دارد، زیرا برخی عفونتهای شدید میتوانند در این گروه سنی با سرعت بیشتری پیشرفت کنند.
در میان باکتریهای نگرانکننده، Acinetobacter baumannii و گونههای Klebsiella قرار دارند؛ باکتریهایی که میتوانند عفونتهای جدی ایجاد کنند و افزایش مقاومت آنها، گزینههای درمانی موجود را محدودتر میکند. دادههای موجود همچنین نسبت به ادامه افزایش مقاومت برخی از این باکتریها تا سال ۲۰۳۵ هشدار دادهاند؛ موضوعی که میتواند درمان عفونتهای شایع را در آینده دشوارتر کند.
این بحران در مناطق کمبرخوردار ابعاد جدیتری دارد. کمبود امکانات تشخیصی، ضعف زیرساختهای بهداشتی، کنترل ناکافی عفونتها و دسترسی یا مصرف نامناسب آنتیبیوتیکها میتواند فرصت بیشتری برای باقی ماندن و انتشار باکتریهای مقاوم ایجاد کند. به همین دلیل، مقابله با مقاومت دارویی فقط به بیمارستانها محدود نمیشود و به پیشگیری، تشخیص دقیق و مصرف منطقی دارو نیز وابسته است.
ابعاد انسانی مسئله نیز قابل توجه است. بر اساس برآوردهای جهانی، در سال ۲۰۲۱ حدود ۸۴۰ هزار مرگ در کودکان زیر پنج سال با مقاومت میکروبی مرتبط بوده است؛ البته «مرتبط بودن» با مقاومت باکتریایی به معنای آن نیست که همه این مرگها مستقیماً به دلیل مقاومت دارویی رخ دادهاند. با این حال، این رقم نشان میدهد مقاومت میکروبی به یک چالش جدی برای سلامت کودکان تبدیل شده است.
در سطح خانواده نیز یک اصل ساده اهمیت دارد: آنتیبیوتیک را خودسرانه برای کودک شروع نکنید، داروی باقیمانده از بیماری قبلی را مصرف نکنید و درمان را بدون نظر پزشک تغییر ندهید. بسیاری از عفونتهای شایع مانند سرماخوردگی ویروسی هستند و آنتیبیوتیک روی آنها اثر ندارد. حفظ اثربخشی این داروها فقط مسئله امروز نیست؛ هر مصرف نادرست میتواند به مقاومتر شدن باکتریها و دشوارتر شدن درمان در آینده کمک کند.