کشف گروه خونی عجیب؛ فقط یک نفر در جهان آن را دارد
دانشمندان از شناسایی یک گروه خونی جدید خبر دادهاند که تاکنون تنها در یک زن ۶۸ ساله از جزایر گوادلوپ، یکی از مناطق فرادریایی فرانسه، مشاهده شده است.
این گروه خونی که «گوادا منفی» (Gwada Negative) نام گرفته، به افتخار محل زندگی این زن نامگذاری شده است. پژوهشگران این کشف را در کنگره انجمن بینالمللی انتقال خون در شهر میلان ایتالیا معرفی کردند.
ماجرا به سال ۲۰۱۱ بازمیگردد؛ زمانی که این زن در پاریس زندگی میکرد و پیش از انجام یک عمل جراحی، آزمایشهای معمول تعیین گروه خونی را انجام داد. نتایج آزمایشها پزشکان را شگفتزده کرد، زیرا نه تنها گروه خونی او قابل شناسایی نبود، بلکه هیچ نمونه سازگاری نیز برای او پیدا نشد.
در آن زمان فناوریهای موجود قادر به توضیح این پدیده نبودند و پرونده برای سالها بدون نتیجه باقی ماند. اما در سال ۲۰۱۹ محققان با استفاده از فناوری پیشرفته توالییابی ژنتیکی دوباره نمونه خون او را بررسی کردند. پس از دو سال تحقیق و مطالعه کامل ژنوم این زن، راز این گروه خونی عجیب آشکار شد.
گروههای خونی بر اساس آنتیژنهایی که روی سطح گلبولهای قرمز قرار دارند طبقهبندی میشوند. مشهورترین سیستم گروهبندی خون، سیستم ABO است که افراد را در گروههای A، B، AB و O قرار میدهد. همچنین سیستم Rh مثبت و منفی نیز از شناختهشدهترین دستهبندیهای خونی محسوب میشود.
با این حال دانشمندان میگویند سیستمهای گروه خونی بسیار پیچیدهتر از این موارد هستند. تا سال ۲۰۲۴، انجمن بینالمللی انتقال خون ۴۵ سیستم مختلف گروه خونی را به رسمیت شناخته بود و اکنون «گوادا منفی» به عنوان چهلوهشتمین گروه خونی جهان ثبت شده است.
بررسیهای ژنتیکی نشان داد این زن دارای جهشی نادر در ژنی به نام PIGZ است؛ جهشی که نحوه اتصال برخی پروتئینها به سطح سلولهای خونی را تغییر میدهد. به گفته پژوهشگران، ویژگی ژنتیکی منحصربهفرد او باعث شده در حال حاضر هیچ فرد شناختهشده دیگری در جهان خون سازگار با او نداشته باشد.
تیری پیرار، زیستشناس سازمان خون فرانسه، در این باره گفت: «تا جایی که میدانیم او تنها فردی در جهان است که فقط با خون خودش سازگاری کامل دارد.»
شناخت گروههای خونی اهمیت زیادی در انتقال خون دارد، زیرا بدن انسان خونهایی را که دارای آنتیژنهای ناشناخته باشند به عنوان عامل بیگانه شناسایی کرده و پس میزند. به همین دلیل کشف گروههای خونی جدید میتواند به درمان بهتر بیمارانی که دارای خونهای بسیار نادر هستند کمک کند.
پژوهشگران اکنون قصد دارند بررسی کنند آیا افراد دیگری نیز با این گروه خونی نادر وجود دارند یا خیر. از آنجا که گروههای خونی ویژگیهای ژنتیکی و خانوادگی دارند، جستوجو برای یافتن افراد مشابه از میان اهداکنندگان خون در جزایر گوادلوپ آغاز خواهد شد.
سازمان خون فرانسه اعلام کرده است: «کشف گروههای خونی جدید به ما کمک میکند خدمات درمانی دقیقتر و ایمنتری به بیماران دارای خونهای نادر ارائه دهیم.»