«قطعی شد»؛ پرمصرفترین دروغِ تابستان فوتبال ایران
خبر میآید: «نکونام سرمربی پیکان شد»؛ چند ساعت بعد، ساکت الهامی روی نیمکت پیکان مینشیند. خبر میآید: «الطلبه، پورعلیگنجی را جذب کرد»؛ مدتی نمیگذرد که این بازیکن میگوید فقط در پرسپولیس بازی میکند. اینجا واژه «قطعیت» مدتهاست هویت واقعیاش را از دست داده است.
نغمه افشار در چندثانیه آنلاین نوشت: مذاکره بخش طبیعی فوتبال است. بازیکن با چند تیم صحبت میکند، مربی شروطش را مطرح میکند، باشگاه بودجهاش را میسنجد و گاهی توافقی که تا چند قدمی امضا پیش رفته، در آخرین لحظه از بین میرود. مشکل از جایی آغاز میشود که این مراحل، با زبان خبرهای رسمی و نهایی منتشر میشوند؛ انگار قرارداد امضا شده و فقط رونمایی از آن باقی مانده است.
پشت بسیاری از این خبرهای عجولانه، معمولاً منفعتی وجود دارد. گاهی مدیر برنامه میخواهد نام بازیکنش را داغ نگه دارد و ارزش مذاکره را بالا ببرد؛ گاهی باشگاه با انتشار خبر، به گزینههای دیگر پیام میدهد یا طرف مقابل را تحت فشار میگذارد؛ و گاهی رسانه یا کانال خبری، در رقابت برای زودتر منتشر کردن خبر، دقت را قربانی سرعت میکند.
حتی بعضی وقتها خود باشگاهها آگاهانه بخشی از مذاکرات را به بیرون منتقل میکنند تا واکنش هواداران را بسنجند یا در میز مذاکره دست بالاتری داشته باشند. در این بازی، هرکس سهمی از سود خودش را پیدا میکند؛ جز هواداری که آخرین نفر است و فقط هزینه هیجانهای ساختهشده را میپردازد.
«قطعی شد» در بازار نقلوانتقالات به ابزاری برای بازی قدرت تبدیل شده است. مدیر برنامه با آن بازار میسازد، باشگاه پیام میفرستد، رسانه بازدید میگیرد و هوادار با آن برای آینده تیمش رؤیاپردازی میکند. بعد که همهچیز تغییر کرد، همان داستان با یک تکذیبیه دوباره مصرف میشود.
آنچه بیشتر از همه در فوتبال ایران دیده میشود، فاصله میان یک تیتر نهایی و یک واقعیت منتفیست که گاهی فقط چند ساعت زمان میبرد.
نقص بزرگ فوتبال ما تفاوت قائل نشدن میان «مذاکره»، «توافق اولیه»، «توافق نهایی» و «قرارداد رسمی» است. در بازاری که هر شایعه میتواند قیمت تعیین کند و هر تیتر میتواند افکار عمومی را تغییر دهد، «قطعی شد» باید آخرین مرحله یک خبر باشد که به پرمصرفترین دروغ تابستان تبدیل شده است.