بازیکن پاراگوئه، اولین قربانی قانون جدید فیفا؛ پنهانی حرف زدن، ممنوع!

نغمه افشار در چندثانیه آنلاین نوشت: فوتبال در شکل تازه‌ای که فیفا می‌خواهد بسازد، فقط روی خطاهای خشن و درگیری‌های بدنی حساس نیست؛ حالا شکلِ حرف زدن هم وارد محدوده نظارت شده است.

اخراج بازیکن پاراگوئه مقابل ترکیه، چون هنگام صحبت دستش را جلوی دهانش گرفت، در نگاه اول شاید عجیب و حتی باورناپذیر به نظر برسد، اما معنای بزرگ‌تری پشت خود دارد.

فیفا انگار می‌خواهد برای رفتارهایی مرز بگذارد که سال‌ها عادی به نظر می‌رسیدند، اما می‌توانستند به پنهان‌کاری، ابهام و حتی توهین‌های دور از چشم داور ختم شوند.

فوتبال دارد به سمتی می‌رود که پنهان‌کردن حرف، حتی در ساده‌ترین شکلش، به یک رفتار مشکوک و قابل مجازات تبدیل می‌شود. دیگر فقط مهم نیست چه می‌گویی؛ چطور گفتنش هم می‌تواند برایت هزینه داشته باشد.

از یک زاویه، این سخت‌گیری قابل دفاع است. فوتبال سال‌هاست با ناسزاهای پنهان و گفت‌وگوهایی روبه‌روست که نه دوربین‌ها آن‌ها را ثبت می‌کنند و نه داوران دقیق می‌فهمند در آن چند ثانیه چه گذشته است.

در چنین فضایی، طبیعی است که نهادهای فوتبالی به فکر راهی برای شفاف‌تر کردن ارتباطات درون زمین بیفتند؛ راهی که اجازه ندهد بازیکنان پشت یک حرکت ساده، هرچه می‌خواهند بگویند و آب از آب تکان نخورد!

اما از زاویه‌ای دیگر، سؤال مهم‌تری هم وجود دارد. فوتبال تا کجا می‌خواهد پیش برود؟ آیا قرار است هر حرکت محافظه‌کارانه، هر گفت‌وگوی کوتاه و هر تلاش برای پنهان نگه داشتن دهان تخلف تلقی شود؟ اگر پاسخ مثبت باشد، فوتبال وارد مرحله‌ای می‌شود که در آن نه فقط خشونت و بی‌احترامی، بلکه خودِ حریم ارتباط بازیکنان هم زیر ذره‌بین می‌رود. اینجاست که مرز میان شفافیت و افراط، باریک می‌شود.

قانون‌ها تا وقتی روی کاغذند، انتزاعی‌اند؛ اما وقتی یک اخراج واقعی از دلشان بیرون می‌آید، اثرشان ناگهان روشن می‌شود.

بازی پاراگوئه و ترکیه به این سخت‌گیری تازه عینیت داد و حالا دیگر یک هشدار عملی است برای بازیکنانی که عادت کرده‌اند بخشی از ارتباط‌شان را از چشم دیگران پنهان کنند.

شاید فیفا با این سخت‌گیری می‌خواهد فوتبال را شفاف‌تر کند، اما همزمان دارد شکل تازه‌ای از انضباط را هم به زمین تحمیل می‌کند؛ انضباطی که فقط به پا و بدن مربوط نیست، به دهان، کلمه و حتی زبان بدن هم رسیده است.