یک گل، ۸۰ هزار گوشی و میلیاردها داده؛ چرا اینترنت استادیومهای جام جهانی قطع نمیشود؟
استادیومهای جام جهانی در واقع به آزمایشگاههای واقعی آینده تبدیل شدهاند. مهندسان ارتباطات از این محیطها برای آزمایش فناوریهایی استفاده میکنند که قرار است در سالهای آینده وارد زندگی روزمره مردم شوند. فناوریهایی که امروز توانایی مدیریت ارتباط همزمان دهها هزار نفر را در یک فضای محدود دارند، فردا میتوانند قلب تپنده شهرهای هوشمند باشند.
زهرا شفیعی در چندثانیه آنلاین نوشت: اگر تا به حال در یک مکان شلوغ حضور داشته باشید، احتمالاً با این تجربه آشنا هستید؛ جایی که با افزایش تعداد افراد، اینترنت تلفن همراه ناگهان کند میشود یا حتی بهطور کامل از دسترس خارج میشود. حالا تصور کنید به جای چند هزار نفر، بیش از ۸۰ هزار تماشاگر در یک ورزشگاه حضور داشته باشند؛ آن هم در حساسترین مسابقات جهان.
در چنین شرایطی، هر لحظه میتواند به یک بحران برای شبکههای ارتباطی تبدیل شود.
تنها چند ثانیه پس از به ثمر رسیدن یک گل، دهها هزار نفر بهطور همزمان تلفنهای همراه خود را بالا میآورند. هزاران ویدئو ضبط میشود، میلیونها پیام ارسال میشود، تصاویر در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند و تماسهای صوتی و تصویری برقرار میشوند. حجم دادهای که در همین چند لحظه جابهجا میشود، آنقدر عظیم است که در بسیاری از نقاط جهان میتواند یک شبکه ارتباطی را بهطور کامل از کار بیندازد.
اما در استادیومهای مدرن جام جهانی معمولاً چنین اتفاقی رخ نمیدهد.
دلیل آن این است که این ورزشگاهها دیگر فقط محل برگزاری مسابقات نیستند؛ آنها به یکی از پیشرفتهترین محیطهای فناوری جهان تبدیل شدهاند.
در ظاهر، تماشاگران تنها زمین مسابقه، سکوها و نمایشگرهای بزرگ را میبینند؛ اما در پشت این تصویر آشنا، شبکهای عظیم از تجهیزات ارتباطی مشغول فعالیت است. هزاران آنتن کوچک در بخشهای مختلف ورزشگاه نصب شدهاند؛ زیر صندلیها، پشت دیوارها، در راهروها، روی سقف و حتی در نقاطی که هیچگاه به چشم تماشاگران نمیآیند.
وظیفه این آنتنها بسیار مهم است؛ تقسیم کردن جمعیت میان صدها ناحیه مختلف ارتباطی. به این ترتیب، به جای آنکه دهها هزار تلفن همراه به یک یا چند دکل محدود متصل شوند، هر بخش از ورزشگاه از طریق نزدیکترین تجهیزات به شبکه دسترسی پیدا میکند. همین موضوع باعث میشود فشار روی شبکه به شکل چشمگیری کاهش یابد.
اما آنتنها تنها بخشی از ماجرا هستند.
در زیر ساختار این ورزشگاهها، کیلومترها کابل فیبر نوری قرار گرفته که اطلاعات را با سرعتی فوقالعاده جابهجا میکنند. این کابلها ستون فقرات شبکه هستند و دادههایی را که میلیونها نفر در حال تولید آن هستند، به مراکز پردازش منتقل میکنند. در کنار آنها، سامانههای هوشمند بهصورت لحظهای وضعیت شبکه را زیر نظر دارند و مسیر انتقال اطلاعات را براساس میزان ترافیک تغییر میدهند تا هیچ نقطهای دچار ازدحام نشود.
اهمیت این فناوری زمانی مشخص میشود که بدانیم در برخی مسابقات بزرگ، میزان مصرف داده در طول چند ساعت به بیش از ۵۰ ترابایت رسیده است. برای درک بهتر این عدد کافی است تصور کنید میلیونها عکس، صدها هزار ویدئو و حجم عظیمی از ارتباطات آنلاین تنها در طول یک مسابقه جابهجا میشوند.
با این حال، جذابترین بخش داستان به فوتبال مربوط نمیشود.
استادیومهای جام جهانی در واقع به آزمایشگاههای واقعی آینده تبدیل شدهاند. مهندسان ارتباطات از این محیطها برای آزمایش فناوریهایی استفاده میکنند که قرار است در سالهای آینده وارد زندگی روزمره مردم شوند. فناوریهایی که امروز توانایی مدیریت ارتباط همزمان دهها هزار نفر را در یک فضای محدود دارند، فردا میتوانند قلب تپنده شهرهای هوشمند باشند.
همین فناوریها قرار است خودروهای متصل را به یکدیگر مرتبط کنند، سامانههای حملونقل شهری را مدیریت کنند، خدمات اضطراری را بهینه سازند و میلیاردها دستگاه متصل به اینترنت اشیا را در سراسر شهرها به شبکه متصل نگه دارند.
به همین دلیل است که بسیاری از متخصصان، استادیومهای مدرن را فقط یک پروژه ورزشی نمیدانند. آنها این سازهها را نمونهای کوچک از شهرهای آینده میبینند؛ شهرهایی که در آن همه چیز به یکدیگر متصل است و حجم عظیمی از داده در هر ثانیه در جریان خواهد بود.
شاید دفعه بعد که یک گل حساس در جام جهانی به ثمر رسید و هزاران نفر در ورزشگاه فریاد کشیدند، بد نباشد به این موضوع هم فکر کنیم که همزمان با هیجان روی زمین، در پشت صحنه نیز نبردی عظیم در جریان است؛ نبردی میان میلیاردها بسته اطلاعاتی که باید در کسری از ثانیه جابهجا شوند تا ارتباط ۸۰ هزار نفر حتی برای یک لحظه قطع نشود.
و شاید همین نبرد پنهان، یکی از مهمترین فناوریهایی باشد که آینده شهرهای جهان را شکل خواهد داد.