زندگی در اقتصادِ «تاریخ انقضای روزانه» صاحب مغازه‌ای که هر صبح قیمت‌ها را از کانال تلگرام چک می‌کند تا بداند برچسب‌ها را بالا ببرد یا نه

نگار صالحی در چندثانیه نوشت:

هر صبح، پیش از بالا رفتن کرکره، گوشی‌ها روشن می‌شوند تا کانال‌های خبری و تلگرامی چک شوند؛ نه از سر عادت، از سر این سؤال ساده و سنگین که «برچسب‌ها باید عوض شوند یا نه؟»
این تصور فقط درباره یک سوپرمارکت نیست، تصویری جمعی‌ست از همه‌ی مغازه‌هایی که نفسِ اجناسشان به خبر بند است.

اقتصاد امروز شبیه کالایی‌ست با تاریخ انقضای روزانه؛ هر قیمتی فقط تا شب اعتبار دارد، مثل شیر توی یخچال. عددها با هر تکانِ ارز جابه‌جا می‌شوند و در هوا معلق می‌مانند. فاصله‌ی میان نرخ رسمی و آن‌چه مردم واقعاً می‌پردازند، شکافی‌ست که از وسط زندگی روزمره رد می‌شود و هر بار عمیق‌تر می‌شود.

وقتی ریال سقوط می‌کند، گرانی فقط در کالا دیده نمی‌شود؛ در رفتار دیده می‌شود. خریدار، فراتر از نیاز، زودتر درخواست می‌کند و فروشنده محتاط‌تر می‌شود. بعضی قیمت‌ها در یک روز چند بار عوض می‌شوند، بعضی دیگر یک‌باره با یک پله‌ی بلند می‌پرند؛ و نیرویی که بازار را هل می‌دهد، ترسِ گرانی بعدی است که پیش از خودِ گرانی، الگوی خرید را تغییر می‌دهد؛ یافته‌ای که پژوهش‌های رفتاری قیمت‌گذاری در ایران هم تأییدش کرده‌اند.

در کنار این، آمار رسمی هم تصویر فشار ممتد را نشان می‌دهد. گزارش‌ها از تورم سالانه بالای ۴۰ درصد و جهش شدیدتر خوراکی‌ها نسبت به سال قبل خبر می‌دهند. در چنین فضایی، تلگرام صرف نظر از یک شبکه‌ی اجتماعی، به تابلوی قیمت تبدیل شده است.
اقتصاد «تاریخ انقضای روزانه» یعنی همین. برنامه‌ریزی به چند ساعت محدود می‌شود، اعتماد از بین می‌رود و عددها، پیش از آن‌که جا بیفتند، از روی محصول پاک می‌شوند.