کفش ۱۰ میلیاردی؛ وقتی یک جفت پا، از یک سرپناه گرانتر تمام میشود
کفش در سادهترین تعریف، یکی از ابتداییترین کالاهای مورد نیاز انسان است؛ وسیلهای برای راه رفتن و محافظت از پا. اما در انتهای بازار لوکس، همین کالای ساده میتواند به محصولی تبدیل شود که ارزش آن نه با میزان کاربرد، بلکه با برند، کمیابی، طراحی و تصویری که از جایگاه اجتماعی خریدار ارائه میکند سنجیده میشود.
زهرا شفیعی در چندثانیه آنلاین نوشت: اگر برای خرید یک جفت کفش معمولی، این روزها چند بار قیمتها را مقایسه میکنید، احتمالاً تصور اینکه یک جفت کفش بتواند ۱۰ میلیارد تومان قیمت داشته باشد، برایتان عجیب است؛ اما تصویری که از یک جفت کفش ساختهشده از پوست کروکودیل منتشر شده، دقیقاً با همین عدد در فضای مجازی دستبهدست شده است.
رقمی که در نگاه اول بیشتر شبیه قیمت یک ملک، خودرو یا یک سرمایهگذاری قابلتوجه به نظر میرسد تا قیمت چیزی که قرار است چند ساعت در روز پوشیده شود. همین عدد کافی بود تا تصویر این کفش در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار بگیرد و واکنشهای مختلفی را به دنبال داشته باشد.
ماجرا از انتشار تصویری از یک جفت کفش با ظاهر کاملاً لوکس آغاز شد؛ محصولی که گفته شده از پوست کروکودیل ساخته شده و قیمت اعلامشده برای آن ۱۰ میلیارد تومان است. انتشار این تصویر، نگاهها را دوباره به بازاری برد که در آن، بعضی محصولات نه بر اساس نیاز مصرفکننده، بلکه بر مبنای کمیابی، برند، مواد اولیه و جایگاه اجتماعی قیمتگذاری میشوند.
در بازار کالاهای فوقلوکس، قیمت یک محصول الزاماً ارتباط مستقیمی با هزینه تولید آن ندارد. نوع و کیفیت مواد اولیه، فرآیند ساخت، میزان تولید، طراحی، نام تجاری و حتی محدود بودن تعداد نسخههای یک محصول میتواند ارزش نهایی آن را به شکل قابلتوجهی افزایش دهد.
پوست کروکودیل نیز از جمله موادی است که سالها در تولید محصولات لوکس مورد استفاده قرار گرفته است. کیف، کفش، کمربند و سایر کالاهای ساختهشده از این نوع چرم، در برخی بازارهای جهانی با قیمتهایی بسیار بالاتر از محصولات چرمی معمولی عرضه میشوند. در این بازار، خودِ ماده اولیه میتواند بخشی از ارزش محصول محسوب شود و نام برند نیز سهم قابلتوجهی در قیمت نهایی داشته باشد.
اما آنچه این کفش را به یک سوژه خبری تبدیل کرده، فقط جنس آن نیست. عدد ۱۰ میلیارد تومان است که توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده؛ عددی که در شرایط اقتصادی امروز، برای بسیاری از مردم با هزینههای سنگین مسکن، خودرو، درمان، آموزش و حتی خرید کالاهای روزمره گره خورده است.
در چنین شرایطی، دیدن قیمت ۱۰ میلیارد تومانی برای یک کالای مصرفی، طبیعی است که واکنش ایجاد کند. برای بخشی از جامعه، چنین مبلغی میتواند سرمایهای برای راهاندازی یک کسبوکار، خرید خانه یا تأمین بخش بزرگی از هزینههای زندگی باشد؛ اما در بازار کالاهای فوقلوکس، همین رقم میتواند تنها قیمت یک محصول باشد.
این تفاوت نگاه، بخش مهمی از دلیل وایرال شدن چنین تصاویری در شبکههای اجتماعی است. کاربران معمولاً تنها درباره خود محصول صحبت نمیکنند؛ بلکه قیمت آن را با واقعیت اقتصادی زندگی روزمره مقایسه میکنند. به همین دلیل، یک تصویر ساده از یک کفش گرانقیمت میتواند خیلی سریع به بحثی درباره ثروت، مصرف لوکس و فاصله طبقاتی تبدیل شود.
از طرف دیگر، باید میان قیمت اعلامشده در یک تصویر و قیمت قطعی و قابل استناد یک محصول تفاوت قائل شد. صرف انتشار یک تصویر در فضای مجازی نمیتواند اصالت برند، جنس دقیق محصول، شرایط فروش یا واقعی بودن قیمت ۱۰ میلیارد تومانی را بهطور قطعی تأیید کند. برای چنین رقمی، مشخصات کامل محصول، فروشنده و منبع قیمت باید بررسی شود.
با این حال، حتی اگر عدد اعلامشده صرفاً مربوط به یک محصول خاص و محدود در بازار لوکس باشد، اصل ماجرا همچنان قابلتأمل است: بازار کالاهای فوقگران در سالهای اخیر به جایی رسیده که قیمت برخی محصولات مصرفی میتواند با ارزش داراییهای مهم زندگی بسیاری از مردم برابری کند.
کفش در سادهترین تعریف، یکی از ابتداییترین کالاهای مورد نیاز انسان است؛ وسیلهای برای راه رفتن و محافظت از پا. اما در انتهای بازار لوکس، همین کالای ساده میتواند به محصولی تبدیل شود که ارزش آن نه با میزان کاربرد، بلکه با برند، کمیابی، طراحی و تصویری که از جایگاه اجتماعی خریدار ارائه میکند سنجیده میشود.
اینجاست که یک جفت کفش ۱۰ میلیارد تومانی دیگر فقط یک کفش نیست؛ تبدیل میشود به نمادی از بازاری که در یک سوی آن، قیمتها برای عدهای تقریباً فارغ از نیاز روزمره تعیین میشود و در سوی دیگر، میلیونها نفر پیش از خرید هر کالای ضروری، ناچارند بارها قیمت آن را حساب و کتاب کنند.
شاید عجیبترین بخش ماجرا هم همین تضاد باشد؛ اینکه یک محصول میتواند آنقدر گران باشد که برای گروهی از مردم، تصور خریدنش دشوار باشد، اما در همان حال، برای بازار هدف خود یک کالای لوکس و قابل خرید محسوب شود.
به همین دلیل، تصویری که ابتدا تنها یک کفش گرانقیمت را نشان میداد، حالا به بحثی بزرگتر درباره سبک زندگی، مصرف تجملاتی و فاصله میان قیمت کالاها و قدرت خرید مردم تبدیل شده است.
۱۰ میلیارد تومان برای یک جفت کفش؛ رقمی که شاید در بازار لوکس فقط یک قیمت باشد، اما برای بسیاری از مردم، عددی است که میتواند معنای کاملاً متفاوتی داشته باشد.