از پنج دقیقه تا نیم ساعت؛ وقتی اسکرول زمان را محو می‌کند

گروه هنر و زندگی چندثانیه آنلاین نوشت:

حتماً برای شما هم پیش آمده است؛ گوشی را برمی‌دارید تا فقط چند دقیقه شبکه‌های اجتماعی را بررسی کنید، اما بعد از تماشای چند ویدئو و رد کردن چند پست، متوجه می‌شوید نیم ساعت یا حتی بیشتر گذشته است. این اتفاق فقط به نداشتن اراده یا عادت زیاد به تلفن همراه مربوط نمی‌شود؛ ساختار شبکه‌های اجتماعی و نحوه ارائه محتوا نیز می‌تواند در گم‌شدن احساس زمان نقش داشته باشد.

یکی از عوامل مهم، اسکرول بی‌پایان و نبود نقطه پایان مشخص است. هر محتوایی که تمام می‌شود، بلافاصله محتوای دیگری نمایش داده می‌شود و کاربر نمی‌داند مطلب بعدی چیست؛ ممکن است با یک ویدئوی خنده‌دار، خبر، تصویر یا موضوعی کاملاً متفاوت روبه‌رو شود. همین تازگی و غیرقابل‌پیش‌بینی بودن، باعث می‌شود تصمیم «فقط یک محتوای دیگر» بارها تکرار شود و خروج از برنامه به تعویق بیفتد.

پژوهشی در سال ۲۰۲۶ درباره تأثیر ویدئوهای کوتاه و اسکرول بی‌پایان بر ادراک زمان نشان داد که در چنین شرایطی، افراد ممکن است مدت زمانی را که صرف تماشای محتوا کرده‌اند، کمتر از زمان واقعی برآورد کنند. جابه‌جایی مداوم میان تصاویر، صداها و موضوعات مختلف نیز توجه را به خود مشغول می‌کند و فرصت کمتری برای توجه آگاهانه به گذشت زمان باقی می‌گذارد؛ به همین دلیل بسیاری از افراد تازه هنگام کنار گذاشتن گوشی متوجه طولانی شدن زمان استفاده می‌شوند.

البته استفاده از شبکه‌های اجتماعی به‌خودی‌خود مشکل‌ساز نیست؛ مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که «چند دقیقه» به الگویی تکراری تبدیل شود و زمان قابل‌توجهی را از خواب، مطالعه، کار، استراحت یا ارتباط با دیگران بگیرد. شبکه‌های اجتماعی لزوماً باعث سریع‌تر شدن زمان نمی‌شوند، اما می‌توانند کاری کنند که گذشت آن کمتر به چشم بیاید؛ همان چیزی که یک «پنج دقیقه» ساده را گاهی به نیم ساعت اسکرول تبدیل می‌کند.