طرح نجاتی که نرسید؛ میانکاله همچنان چشم‌انتظار آب

زهرا شفیعی در چندثانیه آنلاین نوشت: سال گذشته، طرح انتقال آب از خزر به میانکاله با عنوان «طرح نجات» مطرح شد؛ طرحی که هدف آن، مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی، جلوگیری از خشکیدگی و کمک به احیای یکی از مهم‌ترین تالاب‌های شمال کشور عنوان می‌شد. در آن زمان، این پروژه به‌عنوان یک اقدام ضروری برای حفظ تعادل اکولوژیک منطقه معرفی شد و امیدهایی را برای توقف روند فرسایش میانکاله ایجاد کرد.

اما امروز، با گذشت زمان، این طرح همچنان در مرحله انتظار، بررسی و بلاتکلیفی قرار دارد و اجرای عملی آن به تعویق افتاده است؛ تعویقی که نه‌تنها از شدت بحران کم نکرده، بلکه به پیچیده‌تر شدن شرایط نیز دامن زده است.

در همین فاصله زمانی، میانکاله بی‌صدا اما پیوسته تحت فشار قرار گرفته است. کاهش پایداری منابع آبی، تغییرات اکولوژیک و تداوم تنش‌های زیست‌محیطی، این تالاب ارزشمند را در وضعیت آسیب‌پذیرتری قرار داده است. حیات‌وحش وابسته به این زیست‌بوم نیز، از پرندگان مهاجر تا گونه‌های بومی، بیش از گذشته در معرض تهدید و کاهش زیست‌پذیری قرار گرفته‌اند.

در کنار این وضعیت طبیعی، جوامع محلی نیز با پیامدهای مستقیم این بحران مواجه‌اند. مردمی که معیشتشان به شکل سنتی به تالاب، منابع طبیعی و چرخه زیستی منطقه گره خورده، امروز با محدودیت‌های جدی‌تری در تأمین درآمد و ادامه فعالیت‌های خود روبه‌رو هستند؛ محدودیت‌هایی که به‌تدریج کیفیت زندگی آنان را تحت تأثیر قرار داده است.

میانکاله امروز در واقع با دو نوع بحران هم‌زمان روبه‌روست: نخست بحران‌های محیط‌زیستی که روندی تدریجی اما مداوم دارند، و دوم بحران تصمیم‌گیری و تأخیر در اجرای طرح‌هایی که قرار بود برای مهار همین وضعیت طراحی شوند. این تأخیر، خود به عاملی تبدیل شده که فشار بر این اکوسیستم را افزایش می‌دهد.

در چنین شرایطی، آنچه بیش از همه نگران‌کننده به نظر می‌رسد، فقط تداوم مشکلات نیست، بلکه تبدیل شدن «انتظار برای اقدام» به بخشی از خود بحران است؛ وضعیتی که در آن، هر روز تعلل، هزینه‌ای جدید بر پیکره محیط‌زیست و زندگی مردم تحمیل می‌کند.

در نهایت، میانکاله امروز نه فقط با چالش کم‌آبی و تغییرات زیست‌محیطی، بلکه با چالش زمان نیز روبه‌روست؛ زمانی که در حال از دست رفتن است و هرچه می‌گذرد، بازگرداندن شرایط به نقطه تعادل را دشوارتر می‌کند.