بازگشت نتانیاهو از لبه شکست؛ وقتی تهدید ایران به برگ برنده تبدیل شد
خطر اتهام استفاده انتخاباتی از ارتش، همراه با هزینه احتمالی تلفات جنگ، میتوانست پیام امنیتی او را به ضد خود تبدیل کند. نتانیاهو در نهایت از تهدید ایران بهره انتخاباتی برد، بیآنکه پیش از رأیگیری بهای جنگ تازهای را بپردازد.
آرمان ایرانی در گروه سیاسی چندثانیه آنلاین نوشت:
تا ساعت ۱۵:۰۷ چهارشنبه ۶ آبان به وقت اسرائیل (۱۶:۳۷ تهران)، با شمارش حدود ۹۳ درصد صندوقهای عادی، معادل ۸۵٫۶ درصد کل آرا، برای بلوک نتانیاهو ۵۳ کرسی، اردوگاه گادی ایزنکوت ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی برآورد شد.
نتایج هنوز مقدماتیاند؛ آرای نیازمند بازبینی و نزدیک به ۶۰۰ هزار رأی پاکتهای دوگانه، از جمله نظامیان، ممکن است کفه ترازو را تغییر دهند. بااینحال، لیکود با ۲۶ کرسی از حزب ایزنکوت پیش افتاده؛ برخلاف پیشبینی بسیاری از نظرسنجیهای اصلی درباره رقابت دو حزب.
اهمیت ماجرا فقط چند کرسی بیشتر نیست: نخستوزیری که شکستش محتمل مینمود، دوباره به مدعی جدی تشکیل دولت بدل شده است. چرا؟
از شکست گذشته تا خطر آینده
مخالفان میخواستند رأیگیری به داوری درباره شکست امنیتی ۱۵ مهر ۱۴۰۲ تبدیل شود. نتانیاهو اما تهدید آینده، بهویژه ایران، را به مرکز کارزار برد. او حتی با انتشار تصویری ساختهشده با هوش مصنوعی از انفجار هستهای بر فراز تلآویو، خطر تهران را به شکلی ملموس پیش چشم رأیدهندگان گذاشت؛ تصویری که شبکه آلمانی زددیاف نیز گزارش کرد. سپس با یادآوری حملات مستقیم به ایران و ضربات واردشده به حماس و حزبالله، خود را چهرهای آزموده برای مهار این خطر معرفی کرد.
ایزنکوت نیز فرمانده پیشین ارتش و دارای سابقه مقابله با حضور ایران در سوریه است؛ اما نتانیاهو از جایگاه نخستوزیر، تجربه تصمیمگیری در جنگ و رابطه ویژه با واشنگتن را به رخ کشید. برای بخشی از راستگرایان ناراضی، پرسش دیگر تنها مسئولیت شکست گذشته نبود؛ تغییر نخستوزیر در آستانه بحرانی تازه نیز میتوانست مخاطرهآمیز باشد.
ترامپ؛ حامی انتخاباتی، نه جنگ فوری
ترامپ آشکارا از انتخاب دوباره نتانیاهو حمایت کرد و خواستار «تمامکردن کار» علیه ایران شد. نتانیاهو این حمایت را به وعده پایاندادن به تهدید تهران گره زد. پیام ضمنی روشن بود: ادامه همکاری مؤثر آمریکا به حضور او وابسته است.
اما حمله تازهای پیش از انتخابات صورت نگرفت. شبکه ۱۲ اسرائیل نیز از اختلاف نتانیاهو با ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش، بر سر اقدامی نامشخص مرتبط با ایران خبر داد. طبق این گزارش، زمیر خواستار مجوز مکتوب شده بود؛ ادعایی که نتانیاهو تکذیب کرد.
خطر اتهام استفاده انتخاباتی از ارتش، همراه با هزینه احتمالی تلفات جنگ، میتوانست پیام امنیتی او را به ضد خود تبدیل کند. نتانیاهو در نهایت از تهدید ایران بهره انتخاباتی برد، بیآنکه پیش از رأیگیری بهای جنگ تازهای را بپردازد.
از سبقت حزبی تا فرصت قدرت
باوجود این، همه غافلگیری را نباید به ایران نسبت داد. میانگین آخرین نظرسنجیها سهم کل بلوک نتانیاهو را تقریباً درست برآورد کرده بود؛ تفاوت برجستهتر در تقویت لیکود بود. بازگشت احتمالی رأیدهندگان مرددِ احزاب همسو به حزب نتانیاهو، بخشی از این فاصله را توضیح میدهد.
از سوی دیگر، احزاب عرب به رکورد ۱۹ کرسی رسیدهاند؛ اما برتری عددی مخالفان لزوماً به ائتلافی مشترک تبدیل نمیشود.
هرتزوگ خواهان انعطاف برای جلوگیری از انتخابات دوباره است. بااینحال، رئیسجمهور الزاماً رهبر بزرگترین حزب را مأمور تشکیل دولت نمیکند. نتانیاهو هنوز برای اکثریت ۶۱ کرسی به متحدان تازه نیاز دارد. در عوض، اگر مذاکرات شکست بخورد، تا تشکیل دولت جایگزین میتواند در مقام نخستوزیر موقت بماند.
نتانیاهو نه پیروزی قطعی به دست آورده و نه الزاماً در آستانه خروج از قدرت است. برای ایران، پیام روشن است: سیاستمداری که تهدید تهران را به سرمایه انتخاباتی تبدیل کرد، ممکن است با اعتمادبهنفس بیشتر همچنان درباره دور بعدی رویارویی تصمیم بگیرد.