آیا تنشهای خاورمیانه به تقویت «پترویوان» منجر میشود؟
پترویوان در کمین پترو دلار؟ تنشهای خاورمیانه دوباره بحث تغییر ارز معاملات نفت را داغ کرد.
با تشدید تنشها در خاورمیانه، بحثها درباره آینده ارزهای مورد استفاده در تجارت جهانی انرژی دوباره داغ شده است. برخی تحلیلگران معتقدند تحولات اخیر میتواند نقطه عطفی برای افزایش نقش یوان چین در معاملات نفتی باشد.
به گزارش چند ثانیه، با وجود این، آمارها نشان میدهد دلار آمریکا همچنان ارز مسلط در تجارت جهانی است و حدود ۹۰ درصد مبادلات ارزی دنیا با این ارز انجام میشود. همچنین بازار بزرگ اوراق قرضه آمریکا و نقش دلار در نظامهای پرداخت بینالمللی همچنان جایگاه آن را تقویت کرده است.
سیستم «پترو دلار» نیز ریشه در توافقهای ژئوپلیتیکی دهه ۱۹۷۰ دارد؛ زمانی که پس از فروپاشی نظام برتون وودز، آمریکا با عربستان سعودی توافق کرد که فروش نفت به دلار انجام شود؛ الگویی که بعدها بسیاری از کشورهای صادرکننده نفت در اوپک نیز از آن پیروی کردند.
در سالهای اخیر چین برای افزایش نقش پول ملی خود، قراردادهای آتی نفت به یوان را در بورس انرژی شانگهای راهاندازی کرده است؛ سازوکاری که به صادرکنندگان اجازه میدهد نفت را با رنمینبی (یوان) معامله کنند. کشورهایی مانند روسیه و ایران از نخستین استفادهکنندگان این سازوکار بودهاند.
در عین حال برخی کشورهای خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات نیز بهصورت محدود استفاده از یوان در تجارت انرژی را آزمایش کردهاند، هرچند این روند هنوز به سطحی نرسیده که جایگاه دلار را بهطور جدی به چالش بکشد.
با توجه به اینکه چین بزرگترین واردکننده نفت جهان محسوب میشود، برخی تحلیلگران معتقدند تحولات ژئوپلیتیکی اخیر در خاورمیانه ممکن است روند استفاده از یوان در معاملات انرژی را سرعت ببخشد؛ بهویژه اگر شرکای تجاری، چین را شریک باثباتتری نسبت به آمریکا ارزیابی کنند.
با این حال کارشناسان تأکید میکنند که در کوتاهمدت، ساختار مسلط پترو دلار همچنان پابرجاست و تبدیل یوان به ارز اصلی تجارت نفت، نیازمند تغییرات عمیق در نظام مالی و انرژی جهان خواهد بود.