راز طول عمر مردمان ساردینیا؛ چرا در این جزیره افراد بیشتری ۱۰۰ سالگی را تجربه میکنند؟
نمیتوان تنها با تقلید از رژیم غذایی یا مصرف یک ماده غذایی خاص، به عمر طولانی دست یافت.
به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: در دنیایی که بیماریهای قلبی، دیابت، چاقی و استرس به یکی از مهمترین تهدیدهای سلامت انسان تبدیل شدهاند، هنوز هم مناطقی روی کره زمین وجود دارند که مردم آنها با وجود امکانات نهچندان مدرن، عمر طولانیتر و سالمتری دارند. یکی از مشهورترین این مناطق، جزیره ساردینیا در کشور ایتالیاست؛ جایی که سالهاست به عنوان یکی از «مناطق آبی» (Blue Zones) جهان شناخته میشود؛ مناطقی که تعداد افراد صدساله در آنها بهطور قابل توجهی بیشتر از میانگین جهانی است.
آنچه ساردینیا را به موضوع دهها پژوهش علمی تبدیل کرده، فقط تعداد بالای سالمندان نیست، بلکه کیفیت زندگی آنهاست. بسیاری از افراد بالای ۹۰ یا حتی ۱۰۰ سال در این جزیره همچنان توانایی راه رفتن، فعالیت روزانه و مشارکت در زندگی خانوادگی و اجتماعی را حفظ کردهاند؛ موضوعی که برای دانشمندان بسیار قابل توجه بوده است.
در سالهای گذشته پژوهشگران دانشگاهها و مراکز علمی مختلف، از جمله گروههایی از ایتالیا و آمریکا، عوامل مؤثر بر طول عمر ساکنان این جزیره را بررسی کردند. برخلاف تصور رایج، نتیجه تحقیقات نشان داد که ژنتیک تنها بخشی از این معما را توضیح میدهد. برآوردها نشان میدهد حدود ۲۰ درصد از طول عمر ساکنان به ویژگیهای ژنتیکی مربوط است و حدود ۸۰ درصد دیگر به سبک زندگی، محیط زندگی و عادتهای روزمره وابسته است.
یکی از مهمترین ویژگیهای مردم ساردینیا، تحرک مداوم است. بسیاری از آنها حتی در سنین بالا نیز پیادهروی میکنند، در باغها و مزارع فعالیت دارند و ساعتهای طولانی پشت میز یا روی مبل نمینشینند. فعالیت بدنی برای آنها یک برنامه ورزشی مجزا نیست، بلکه بخشی طبیعی از زندگی روزانه محسوب میشود.
عامل مهم دیگر، رژیم غذایی ساده و سنتی است. مصرف سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، میوههای تازه، روغن زیتون، مغزها و مقدار متعادل لبنیات و پروتئین، پایه اصلی تغذیه مردم این جزیره را تشکیل میدهد. در مقابل، مصرف غذاهای فوقفرآوریشده، نوشیدنیهای شیرین و فستفودها بسیار کمتر از جوامع صنعتی است.
اما شاید مهمترین یافته پژوهشگران، موضوعی باشد که کمتر به آن توجه میشود؛ روابط اجتماعی و خانوادگی قوی. در ساردینیا سالمندان منزوی نیستند. آنها همچنان در کنار فرزندان و نوههای خود زندگی میکنند، در تصمیمهای خانوادگی نقش دارند، با همسایهها در ارتباط هستند و احساس تعلق به جامعه را از دست نمیدهند. مطالعات نشان داده است که کاهش احساس تنهایی و برخورداری از حمایت عاطفی، میتواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماریهای مزمن را کاهش داده و حتی بر طول عمر اثر مثبت بگذارد.
نکته جالب دیگر، کاهش استرس مزمن در زندگی مردم این منطقه است. ریتم زندگی آرامتر، ارتباط بیشتر با طبیعت، خواب منظم و فاصله گرفتن از فشارهای دائمی زندگی شهری، شرایطی ایجاد کرده که بدن در معرض تنش مداوم قرار نگیرد؛ عاملی که بسیاری از متخصصان آن را در کاهش بیماریهای قلبی و افزایش سلامت عمومی مؤثر میدانند.
نمیتوان تنها با تقلید از رژیم غذایی یا مصرف یک ماده غذایی خاص، به عمر طولانی دست یافت. آنچه ساردینیا را متفاوت کرده، مجموعهای از عوامل شامل تغذیه سالم، فعالیت بدنی، روابط اجتماعی، آرامش روانی، مشارکت خانوادگی و سبک زندگی متعادل است که در کنار یکدیگر اثرگذار بودهاند.
تجربه این جزیره نشان میدهد راز عمر طولانی، بیش از آنکه در داروها یا فناوریهای پیشرفته نهفته باشد، در عادتهای ساده اما پایدار زندگی روزمره قرار دارد؛ عاداتی که شاید اجرای آنها از هر زمان دیگری در زندگی پرشتاب امروز ضروریتر باشد.