خواب کافی؛ عاملی مهم‌تر از موبایل و ورزش برای موفقیت نوجوانان

به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: اگر نوجوانی مدام خسته است، سر کلاس تمرکز ندارد، افت تحصیلی پیدا کرده یا حوصله ارتباط با دوستان و خانواده را ندارد، معمولاً اولین چیزهایی که مورد توجه قرار می‌گیرند میزان استفاده از موبایل، ساعت مطالعه، تغذیه یا کمبود فعالیت بدنی هستند. اما یک پژوهش جدید نشان می‌دهد ممکن است عامل مهم‌تری در پشت بخشی از این مشکلات قرار داشته باشد: کیفیت خواب.

بررسی داده‌های هزاران دانش‌آموز نشان داده است که کیفیت خواب ارتباط قابل‌توجهی با عملکرد تحصیلی و روابط اجتماعی نوجوانان دارد و در برخی تحلیل‌ها، این ارتباط از عواملی مانند زمان استفاده از نمایشگر، میزان ورزش و رژیم غذایی پررنگ‌تر بوده است.

اهمیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که پای اضطراب و افسردگی در میان باشد. در نوجوانانی که با این مشکلات مواجه هستند، خواب نامناسب می‌تواند با خستگی روزانه، کاهش تمرکز، افت انرژی و دشوارتر شدن فرایند یادگیری همراه شود. نوجوانی که شب خواب کافی و باکیفیتی نداشته، ممکن است صبح سر کلاس حاضر باشد، اما مغزش آمادگی لازم برای تمرکز، یادگیری و پردازش اطلاعات را نداشته باشد.

تأثیر خواب فقط به مدرسه محدود نمی‌شود. کم‌خوابی و خواب بی‌کیفیت می‌تواند روی خلق‌وخو نیز اثر بگذارد؛ از بی‌حوصلگی و کاهش انگیزه گرفته تا تحریک‌پذیری و دشوارتر شدن برقراری ارتباط با دیگران. همین مسئله می‌تواند روابط نوجوان با دوستان، همکلاسی‌ها و اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.

از طرف دیگر، رابطه میان خواب و سلامت روان یک خیابان یک‌طرفه نیست. اضطراب و افسردگی نیز می‌توانند خواب را مختل کنند و خواب نامناسب هم می‌تواند شرایط روانی و عملکرد روزانه را دشوارتر کند. بنابراین نباید هر افت تحصیلی یا مشکل اجتماعی را صرفاً به کم‌خوابی نسبت داد؛ اما خواب یکی از عواملی است که ارزش توجه جدی دارد.

این یافته همچنین یک تصور رایج را به چالش می‌کشد؛ اینکه برای بهتر شدن وضعیت تحصیلی نوجوان، همیشه باید ساعت مطالعه را بیشتر کرد. گاهی افزایش زمان درس خواندن در حالی که نوجوان خواب کافی ندارد، ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد؛ چون یادگیری به مغزی نیاز دارد که خسته و فرسوده نباشد.

البته این موضوع به معنای بی‌اهمیت بودن ورزش، تغذیه یا استفاده از نمایشگر نیست. همه این عوامل می‌توانند بر سلامت و عملکرد نوجوان اثر بگذارند. نکته اصلی این پژوهش، برجسته کردن اهمیت عاملی است که گاهی در میان نگرانی‌های مربوط به موبایل، مدرسه و امتحان‌ها فراموش می‌شود: یک خواب منظم و باکیفیت.

ایجاد ساعت مشخص برای خواب و بیداری، داشتن برنامه منظم شبانه و فراهم کردن شرایط مناسب برای خواب می‌تواند یکی از ساده‌ترین اقداماتی باشد که خانواده‌ها برای حمایت از سلامت و عملکرد روزانه نوجوانان انجام می‌دهند.