آیا لهجه شما مانع پیشرفتتان است؟ مغز در ۳۰ میلیثانیه درباره شایستگی شما قضاوت میکند
نتایج پژوهشهای جدید نشان میدهد «تبعیض لهجهای» به عنوان یک سوگیری شناختی قدرتمند، باعث میشود افراد دارای لهجههای غیربومی در محیطهای کاری و اجتماعی با قضاوتهای ناعادلانه درباره هوش و شایستگی خود مواجه شوند.
به گزارش چند ثانیه آنلاین به نقل از سایکولوژی تودی (Psychology Today)، پژوهشهای جدید نشان میدهد که لهجه و نحوه بیان کلمات، تاثیر عمیقی بر قضاوت دیگران درباره میزان شایستگی، هوش و حتی قابلاعتماد بودن افراد دارد:
محققان دریافتند که لهجه افراد تنها یک ویژگی گفتاری نیست، بلکه یک «شناسه هویتی» قدرتمند است که مغز مخاطب در کمتر از ۳۰ میلیثانیه بر اساس آن قضاوت میکند.
مطالعات اخیر به سرپرستی دکتر «امیر سپهری» در مدرسه کسبوکار اسِک (ESSEC) نشان میدهد که سخنرانان دارای لهجه غیربومی، در جلب توجه مخاطبان با چالشهای جدی مواجه هستند.
بر اساس این پژوهش که در نشریه «علوم روانشناختی» (Psychological Science) منتشر شده، ویدیوهای افراد با لهجه غیربومی بازدید و لایک کمتری نسبت به سخنرانان بومی دریافت میکنند.
یکی از دلایل اصلی این مسئله، «روانی پردازش» (Processing Fluency) است؛ یعنی مغز شنونده برای درک لهجههای ناآشنا به تلاش شناختی بیشتری نیاز دارد که این امر باعث ایجاد حس منفی ناخودآگاه میشود.
شنوندگان غالباً به دلیل همین سوگیریهای شناختی، افراد دارای لهجه غیربومی را کمتر قابلاعتماد، سردتر و با شایستگی پایینتر ارزیابی میکنند.
این نوع سوگیری که از آن با عنوان «تبعیض لهجهای» (Accentism) یاد میشود، میتواند پیامدهای مخربی در محیط کار، از جمله کاهش فرصتهای شغلی و ارزیابیهای ناعادلانه عملکرد داشته باشد.
در محیطهای آکادمیک نیز، اساتید دارای لهجه غیربومی با وجود ارائه محتوای علمی دقیق، معمولاً نمرات ارزیابی پایینتری از دانشجویان دریافت میکنند.
کارشناسان ارتباطات تاکید میکنند که به جای تلاش برای تقلید لهجههای استاندارد، افراد باید روی «وضوح بیان» تمرکز کنند و سازمانها نیز باید آموزشهایی برای کاهش این سوگیریهای ناخودآگاه ارائه دهند.