زخم پنهان سانحه؛ PTSD چگونه شکل میگیرد؟
کارشناسان تأکید میکنند که PTSD با اضطراب معمولی تفاوت دارد و نیازمند تشخیص تخصصی و درمان هدفمند است.
استرس پس از سانحه (PTSD) یکی از اختلالات جدی سلامت روان است که پس از تجربه یا مشاهده یک رویداد آسیبزا بروز میکند؛ رویدادهایی مانند تصادف شدید، بلایای طبیعی، جنگ، خشونت یا از دستدادن ناگهانی عزیزان. بر اساس گزارشهای تخصصی حوزه سلامت روان، این اختلال صرفاً به یادآوری یک حادثه محدود نمیشود، بلکه میتواند کارکردهای اساسی فرد از جمله خواب، تمرکز، احساس امنیت و روابط اجتماعی را بهطور جدی مختل کند.
به گزارش چند ثانیه، از مهمترین نشانههای PTSD میتوان به خاطرات مزاحم و ناخواسته، کابوسهای شبانه، فلشبکها و پریشانی شدید روانی اشاره کرد؛ حالتی که فرد هنگام مواجهه با محرکهایی شبیه یا نمادینِ رویداد، احساس میکند دوباره در همان موقعیت خطرناک قرار گرفته است. این واکنشها اغلب ناگهانی و غیرقابلکنترلاند و میتوانند با علائم جسمی مانند تپش قلب، تعریق و تنش شدید همراه شوند.
در کنار این علائم، رفتارهای اجتنابی نقش پررنگی در زندگی مبتلایان دارد. فرد ممکن است بهطور آگاهانه یا ناخودآگاه از افکار، احساسات، مکانها، افراد یا حتی گفتوگوهایی که یادآور حادثه هستند دوری کند. هرچند این اجتناب در کوتاهمدت به کاهش فشار روانی کمک میکند، اما در بلندمدت باعث تداوم ترس، انزوای اجتماعی و محدود شدن دایره زندگی فرد میشود.
کارشناسان تأکید میکنند که PTSD با اضطراب معمولی تفاوت دارد و نیازمند تشخیص تخصصی و درمان هدفمند است. درمانهایی مانند رواندرمانی مبتنی بر تروما و در برخی موارد دارودرمانی، میتوانند به کاهش علائم و بازگشت تدریجی فرد به زندگی عادی کمک کنند. مراجعه به روانشناس یا روانپزشک در صورت تداوم یا تشدید علائم، اقدامی ضروری و پیشگیرانه تلقی میشود.