هشدار درباره محاسبه غلط تهران از زمان در مذاکرات هستهای و قمار ترامپ در خلیج فارس
دو گزارش فارنپالیسی و العربیه، روی ضعف محاسبات زمانی تهران و قمار ترامپ با اهرم آرایش نظامی در برابر ایران دست گذاشته و هشدار میدهند تحمل واشنگتن و امنیت همسایگان خلیج فارس در آستانه آزمونی پرهزینه است.
فارنپالیسی به قلم علیهاشم نوشت در تهران این تصور وجود داشت که مذاکرات هستهای با آمریکا تحت کنترل ایران است، اما این ذهنیت میتواند عواقب نامطلوبی داشته باشد.
او یادآور شد در زمستان ۲۰۲۲ و همزمان با شروع جنگ اوکراین، طرفها در وین «چند ساعت» تا توافق هستهای فاصله داشتند اما آغاز جنگ، توافق را متوقف کرد.
به گفته فارنپالیسی، محاسبات تهران درباره بحران انرژی اروپا و فروپاشی وحدت غرب محقق نشد و ایران از توافقی که میتوانست بخشی از تحریمها را در دوره بایدن کاهش دهد، محروم ماند.
این گزارش هشدار میدهد مشکل اصلی امروز، «درک نادرست از مولفه زمان» در مذاکرات است و از رشد «شکاف سرعت» میان برداشت تهران و واشنگتن از روند دیپلماتیک سخن میگوید.
یک دیپلمات منطقهای گفته است اگر تهران تصور کند میتواند مذاکرات را تا انتخابات میاندورهای آمریکا کش بدهد و از آن اهرم فشار بسازد، «با یک محاسبه اشتباه جدی» روبهروست و تحمل واشنگتن ممکن است خیلی زودتر تمام شود.
فارنپالیسی با اشاره به جنگ ۱۲روزه اسرائیل و ایران در ژوئن گذشته و حملات مستقیم آمریکا به تاسیسات هستهای ایران مینویسد پس از آتشبس، واقعیت میدان دگرگون و اهرم چانهزنی هستهای و منطقهای تهران بهشدت تضعیف شد.
این نشریه تاکید میکند ایران هنوز بر مدل برجام ۲۰۱۵ تکیه دارد، در حالیکه امروز نه تمایل سیاسی سابق در واشنگتن وجود دارد، نه انعطاف استراتژیک همانند گذشته در تهران و نه محیط بینالمللی مساعد برای سازش.
در ادامه آمده است تهران استقرار فزاینده نیروهای آمریکا و ورود دومین ناو هواپیمابر را بیشتر «فشار برای مذاکره» میبیند تا آمادهسازی برای تشدید تنش، و بر یک پایان دیپلماتیک آشنا حساب باز کرده است.
العربیه در گزارشی جداگانه آرایش نظامی آمریکا در روزها و هفتههای اخیر را نه مقدمه جنگ، بلکه ابزاری برای رسیدن به «یک توافق بهتر» توصیف میکند.
این شبکه هشدار میدهد بهای این قمار میتواند برای همسایگان ایران در خلیج فارس، بهویژه عربستانِ درگیر پروژه «چشمانداز ۲۰۳۰»، بسیار سنگین باشد و آنان نگران سناریوهای «دهشتناک» ناشی از ادامه وضع موجود هستند.
العربیه با اشاره به فرارسیدن ماه رمضان مینویسد هر اقدام نظامی آمریکا در این ایام با انتقاد گسترده جهان اسلام روبهرو خواهد شد و ریاض ترجیح میدهد راهحلی مسالمتآمیز برای بحران فعلی پیدا شود.
گزارش در جمعبندی، ذهنیت استراتژیک تهران و رویکرد ترامپ در خاورمیانه را گرفتار الگوهای زمانی گذشته میداند که واقعیتهای متحول منطقه را نادیده میگیرد.