نویز سفید؛ کمک به خواب یا عادتِ خطرناک؟

استفاده از دستگاه‌های تولید صدای پس‌زمینه مثل نویز سفید، صورتی یا قهوه‌ای این روزها برای خیلی‌ها به یک راه‌حل ساده برای خواب بهتر تبدیل شده است؛ راه‌حلی که در ظاهر بی‌خطر به نظر می‌رسد. این گزارش اما یادآوری می‌کند که این صداها بیشتر نقش «پوشاننده» دارند تا درمان‌کننده؛ یعنی با یکنواخت کردن محیط صوتی، صداهای ناگهانی اطراف را خنثی می‌کنند، نه اینکه الزاماً کیفیت خواب را از ریشه بهبود دهند. به‌همین دلیل هم تأثیرشان از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

به گزارش چند ثانیه، همه نویزها یکسان نیستند. نویز سفید همه فرکانس‌ها را به‌طور برابر پخش می‌کند، نویز صورتی نرم‌تر و طبیعی‌تر شنیده می‌شود و نویز قهوه‌ای بم‌تر و عمیق‌تر است؛ چیزی شبیه صدای موج یا باران شدید. برخی افراد با این صداها خواب عمیق‌تری را تجربه می‌کنند، به‌ویژه در محیط‌های شلوغ شهری، اما برای عده‌ای دیگر همین صدای مداوم می‌تواند خود به عامل اختلال تبدیل شود و خواب را سطحی‌تر کند.

نکته مهمی که وجود دارد، مسئله ایمنی است. اگر صدای دستگاه بیش از حد بلند باشد یا خیلی نزدیک به گوش به‌خصوص گوش نوزادان و کودکان قرار گیرد، می‌تواند از حد توصیه‌شده‌ی ایمن عبور کند و در درازمدت به شنوایی آسیب بزند. علاوه بر آن، تکیه دائمی به این صداها ممکن است نوعی وابستگی ایجاد کند؛ یعنی فرد به‌تدریج احساس کند بدون نویز ثابت، اصلاً نمی‌تواند بخوابد.

جمع‌بندی این است که ماشین‌های صدا، اگر با حجم ملایم و فاصله مناسب استفاده شوند، می‌توانند ابزار کمکی بدی نباشند، اما نباید جایگزین اصلاح عادت‌های خواب شوند. نور، زمان‌بندی خواب، استرس روزانه و سبک زندگی همچنان عوامل اصلی‌اند. به بیان ساده، نویز سفید می‌تواند مسکن باشد، اما اگر بی‌خوابی ریشه‌دار است، انتظار درمان معجزه‌آسا از یک صدای یکنواخت چندان واقع‌بینانه نیست.